Computer rekent veldslag uit 1071 na

De University of Birmingham zet een supercomputer in om een oude controverse op te lossen over de slag bij Manzikert, het begin van het einde van het Byzantijnse Rijk.

Historische bronnen verschillen van mening over hoeveel soldaten de Byzantijnse keizer Romanos IV in 1071 naar het huidige Malazgirt in Turkije liet marcheren om de Seltsjoeken (Turken) een lesje te leren. Volgens de overlevering bracht Romanos IV tussen de 40- en 100 duizend man op de been, die vanaf Constantinopel 1.100 kilometer oostwaarts trokken.

Computermodellen
Met computermodellen wordt nagegaan welke route dit leger kan hebben genomen en hoe het zijn soldaten van voedsel heeft voorzien. De berekeningen moeten duidelijk maken of het plausibel is dat Romanos IV 100 duizend soldaten op pad stuurde voor wat zou uitmonden in een smadelijke nederlaag.

Voor dat doel hebben de Britse onderzoekers een digitaal leger opgezet met 100 duizend mannetjes. Van elk individu is een schatting gemaakt van wat ze aan proviand nodig hadden en hoe ze er fysiek aan toe waren. Zo'n troepenmacht nabootsen is onbegonnen werk voor een enkele computer. De Britten zetten daarom een cluster van geschakelde computers in om alle mogelijke scenario's door te rekenen. Niet de veldslag zelf: dat is te complex.

Muziekfestivals
'Dit soort modellen is nooit eerder gebruikt om historische, militaire manoeuvres logistiek na te bootsen', zegt Philip Murgatroyd, een van de onderzoekers op de website van International Science Grid This Week.

Murgatroyd vergelijkt zijn taak met de uitdagingen waarvoor de organisaties van grote muziekfestivals als Glastonbury staan. 'Haal de muziek weg, de jongleurs en de vegetarische burgers en voeg duizenden paarden en wat honden toe. Bedenk dan hoe je zo'n massa door Turkije leidt, in de zomer, in Middeleeuwse tijden.'

Volg de Volkskrant op Twitter
Word vriend van de Volkskrant op Facebook