Zorgboer zonder keurmerk geweerd

Zorgboeren die in 2011 geen keurmerk hebben, worden geroyeerd door hun regionale afdelingen. Ook krijgen ze geen vermelding meer op de landelijke website zorgboeren.nl. Zo hoopt de branche misstanden en fraude uit te bannen.

Woordvoerder Jan Nijland van de overkoepelende stichting Landbouw en Zorg meldt dat zorgboeren zonder keurmerk in de toekomst mogelijk niet meer bekostigd worden door de overheid. Maar eerst wordt het zelfreinigend vermogen van de snelgroeiende branche aangesproken. ‘De afspraak is dat wijzelf de kwaliteit bepalen en laten controleren.’ Tot nu hebben slechts 130 boeren een keurmerk aangevraagd.

Om aan het keurmerk te voldoen, moeten boeren hun activiteiten in de landbouw combineren met zorg aan mensen met een beperking. ‘Het kopen van een boerderij en mensen opvangen, is niet genoeg om jezelf zorgboer te mogen noemen.’

Grote misstanden

Momenteel vallen kleinschalige particuliere woonvormen op het platteland ook onder de ongeveer duizend zorgboerderijen. Juist bij twee instellingen in die laatste categorie werden onlangs grote misstanden geconstateerd

In woongroep Diogenes in Zuidlaren en bij Tootas in het Achterhoekse Keijenborg bleek de zorg aan gehandicapten en verslaafden zwaar onder de maat. Twee ouderparen ontdekten dat hun kinderen in Zuidlaren werden gestraft, gedrogeerd en/of geïsoleerd. Drie ouderparen hebben aangifte gedaan tegen de eigenaar van Tootas, omdat hij geld zou achterhouden dat bedoeld is voor dagbesteding.

Haast maken

De problemen hebben de stichting Landbouw en Zorg ertoe aangezet haast te maken met het kwaliteitskeurmerk. Nijland denkt dat daarmee het kaf van het koren zal worden gescheiden en dat er zo’n zeshonderd zorgboeren overblijven. Het grootste deel van deze boeren biedt gehandicapten dagbesteding op hun boerderij. Bij slechts enkele tientallen gaat het om 24-uursopvang.

Het grootste manco van de sector is dat iedereen zorgboer kan worden. Er zijn diploma’s nodig en zorgboerderijen worden door geen instantie gecontroleerd. De Inspectie voor de Gezondheidszorg grijpt pas in bij klachten.

Maar ook dan kan de woonvorm niet worden gesloten, blijkt uit het voorbeeld van Diogenes. De SP eist daarom een vergunningenstelsel voor zorgboerderijen. Maar een meerderheid van de Tweede Kamer en de verantwoordelijke minister Klink vinden vergunningen slechts papieren waarborgen, bleek in een spoeddebat in april. Parlement en minister geven de voorkeur aan een kwaliteitskeurmerk van onderaf.

Volgens Nijland is dat voldoende voor boeren die alleen dagbesteding bieden. Vooral omdat een onafhankelijke instantie de zorgboer controleert.