Meerderheid van Koerdische vrouwen in Irak is besneden

Besnijdenis van meisjes komt op grote schaal voor onder de Koerden in het noorden van Irak. In het hele Koerdische gebied is gemiddeld 72 procent van de vrouwen genitaal besneden. Dit blijkt uit een rapport van de Duitse ontwikkelingsorganisatie WADI, die een anderhalf jaar durend onderzoek heeft gedaan. Ruim 1.400 vrouwen werden geïnterviewd.

Sinds enkele jaren werd al vermoed dat besnijdenis voorkomt onder de Iraakse Koerden, maar de omvang ervan heeft de onderzoekers verrast. WADI zegt als eerste een dergelijk onderzoek te hebben verricht. Over het ‘taboeonderwerp’ heerst ook onder Koerden zelf grote stilte.

WADI kritiseert de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en Unicef, omdat die Iraaks Koerdistan niet hebben opgenomen in hun overzicht van gebieden waar besnijdenis voorkomt. ‘De staf van de WHO heeft nooit interesse getoond in besnijdenis’, aldus het rapport, hoewel de WHO jaren in het gebied heeft gewerkt. De bevindingen bevestigen volgens de onderzoekers dat genitale verminking, anders dan de beeldvorming wil, geen ‘Afrikaanse kwaal’ is.

Het zorgwekkendst is de situaties in de regio’s Garmyan en Nieuw-Kirkuk. De prevalentie is daar 81 procent. Ook worden er zwaardere vormen van besnijdenis beoefend. Van 84 procent van de getroffen meisjes en vrouwen waren clitoris en (kleine en/of grote) schaamlippen weggesneden. In de andere gebieden wordt bij de meeste meisjes alleen (een deel van) de clitoris afgesneden.

De ingreep vindt plaats bij meisjes net voor de puberteit. Vrijwel altijd wordt een scheermes gebruikt. De ingreep wordt gedaan door oudere vrouwen, meestal op aandringen van de schoonmoeder van de moeder van het slachtoffer. Mannen worden onkundig gehouden, volgens het onderzoek.

De meeste vrouwen zagen besnijdenis als een religieuze islamitische plicht, vooral in Garmyan en Nieuw-Kirkuk. In andere gebieden werd ook ‘de cultuur’ als drijfveer genoemd. Onder de Arabische minderheid in Koerdistan komt het nauwelijks voor.

Volgens WADI is besnijdenis gestaag aan het afnemen. Van de bejaarde vrouwen is 95 procent besneden, in de groep 14-20 jaar is dat nog maar 57 procent. Ook is er een verband met onderwijsniveau. Van de analfabeten is 84 procent besneden, van vrouwen met een universitaire opleiding 37 procent.