Italië ruziet over ‘muilkorfwet’

De Italiaanse regering stuurt aan op een omstreden wet die het afluisteren van verdachten aan strenge regels bindt en het publiceren van gelekte informatie strafbaar maakt. Maandag wordt het wetsvoorstel besproken in de senaat.

Als het plan wordt goedgekeurd, mogen politie en justitie alleen nog maar taps plaatsen als er aanwijzingen zijn voor zware misdrijven. De duur van het afluisteren zal beperkt worden tot 75 dagen en de procedures om taps te plaatsen worden aangescherpt waardoor het voor justitie moeilijker wordt toestemming te krijgen. Journalisten en uitgevers riskeren hoge boetes en celstraffen als ze vertrouwelijke informatie publiceren.

Onder zware druk van media en vakbonden werden donderdag de scherpste kantjes van de wet gehaald door de boetes en celstraffen te halveren voor journalisten die uit justitieverhoren rapporteren. Maar ook in de nieuwe voorstellen komen overtreders er niet licht af: voor journalisten een maand cel of boetes tot 20 duizend euro. Krantenuitgevers die uit gelekt materiaal publiceren, kunnen daarentegen rekenen op boetes tot ongeveer vier ton.

Staking

Het voorstel voor de nieuwe ‘muilkorfwet’ heeft tot woedende reacties geleid bij vakbonden en journalisten. De FNSI, de grootste journalistenvakbond van Italië, heeft een staking afgekondigd. Honderdduizenden hebben een petitie tegen de wet getekend. Rupert Murdoch’s Sky wil in beroep gaan bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens.

‘Als de wet wordt goedgekeurd, zal dat grote consequenties hebben voor de persvrijheid’, zegt Andrea Melodia, voorzitter van de katholieke journalistenbond UCSI. ‘Het wordt bijna onmogelijk over schandalen en misstanden te berichten. Maar het zal ook tot verwarring leiden, want we hebben geen idee waar de grenzen komen te liggen voor de journalistiek.’

Strijd tegen de maffia

De Amerikaanse staatssecretaris van Justitie Lanny Brauer heeft in Rome indirect kritiek geuit op het voorstel. ‘Afluisteren is een essentieel onderdeel in de strijd tegen de maffia. We zouden liever niet zien dat er iets gebeurt dat de Italianen belemmert in de strijd tegen misdaad.’

Volgens Gianrico Carofiglio, ex-magistraat en senator van de grootste oppositiepartij Partito Democratico wil de regering alle controle uitschakelen. ‘Dit betekent een muilkorf voor journalisten en handboeien voor onderzoeksrechters. Het onderzoek naar de maffia komt in gevaar doordat ons alle middelen uit handen worden geslagen. Als we een gouden tip krijgen en een verdachte willen afluisteren, gaat het veel te lang duren om toestemming te krijgen.’