Poolse knoflook wint het van dure griepvaccins

Wie het laatst lacht, lacht het best. Amper enkele maanden nadat de Poolse regering weigerde vaccins tegen het H1N1-virus aan te kopen, lijken de cijfers haar gelijk te geven: het aantal slachtoffers van de Mexicaanse griep ligt in Polen niet hoger dan in landen waar wel werd gevaccineerd.

Terwijl de rest van de wereld zich met vaccins probeerde te wapenen tegen de oprukkende griep, deed Polen precies het omgekeerde. Ondanks de aanbevelingen van de Europese Unie en de Wereldgezondheidsorganisatie werd er geen inentingscampagne georganiseerd. In de apotheken is nog steeds geen vaccin te krijgen. Risicogroepen moeten hun toevlucht maar nemen tot oude beproefde middeltjes zoals handen wassen, thee drinken en knoflook eten.

De afwachtende houding van de Polen stond in schril contrast met de voorzorgsmaatregelen die in de rest van Europa werden getroffen. Ook in voormalige Oostbloklanden werd doeltreffend gereageerd: Hongarije en Roemenië, waar de inentingscampagne de laatste weken een impuls kreeg door de dood van een populaire acteur, introduceerden zelfs hun eigen vaccin.

De schuld werd door de Poolse minister van Volksgezondheid gelegd bij de farmaceutische industrie. De leveranciers van het vaccin zouden hebben geweigerd borg te staan voor hun product. Maar ook de kostprijs speelde een rol. Eerste minister Donald Tusk weigerde de belastingbetaler te laten opdraaien voor de aankoop van dure vaccins.

Het protest bleef binnen de perken. Naarmate duidelijker werd dat het virus minder dodelijk was dan gevreesd, circuleerde ook in Polen de theorie dat de farmaceutische industrie uit winstbejag het gevaar had opgeblazen.

Nu de epidemie over haar hoogtepunt heen is, blijkt dat de Poolse regering goed heeft gegokt. Terwijl andere Europese landen met grote voorraden ongebruikte vaccins opgezadeld zitten, kunnen de Polen opgelucht ademhalen. Tot dusver heeft het virus aan 145 Polen het leven gekost. Dat zijn er naar rato van het bevolkingstal niet meer dan in landen waar de bevolking massaal werd gevaccineerd, zoals Frankrijk of Zweden.

Van protest is dan ook bijna geen sprake meer. De enige die het nog aandurft kritiek te leveren op de gevoerde politiek is de Poolse ombudsman Janusz Kochanowski. Hoe nuttig een inentingscampagne had kunnen zijn, heeft hij aan den lijve ondervonden. Kort nadat hij van de betrokken minister een symbolische zloty schadevergoeding had geëist vanwege het in gevaar brengen van de volksgezondheid werd hij zelf besmet met het virus.