Geldkraan bedrijven VS naar politiek mag open

Amerikaanse bedrijven mogen voortaan zoveel geld uitgeven als ze willen om politieke kandidaten te steunen of te bestrijden. Dat heeft het Amerikaanse Hooggerechtshof gisteren besloten.

President Obama reageerde verontwaardigd. ‘Dit is een grote overwinning voor de grote oliebedrijven, de banken op Wall Street, verzekeraars en andere machtige belangen die in Washington elke dag hun kracht laten gelden om het geluid van gewone Amerikanen te overstemmen.’

De kwestie is actueel omdat president Obama wetgeving wil invoeren die de belangen van grote bedrijven schaadt. Verzekeraars steken miljoenen in campagnes en lobbywerk tegen zijn gezondheidsplan. Firma’s op Wall Street mobiliseren hun invloed op Congresleden – vaak verworven met donaties aan hun campagnekas – om strengere regulering te voorkomen.

De invloed van het bedrijfsleven op de politiek was in de VS al veel groter dan in Europa. De uitspraak van het Hof versterkt dat nog eens. Al bij de midterm-verkiezingen van november kunnen bedrijven kandidaten voor het Congres rechtstreeks ondersteunen.

De afgelopen decennia mochten bedrijven dat niet. De regels werden overigens ruimschoots omzeild door werknemers als privé-persoon te laten doneren. In eerdere beslissingen hield het Hof de beperkingen in stand.

Volgens het huidige Hooggerechtshof tasten ze echter de vrijheid van meningsuiting aan. Dit recht, vastgelegd in het beroemde Eerste Amendement, heeft in de VS een onaantastbare status.

‘Wij zien geen basis voor de veronderstelling dat de overheid bij politieke meningsuiting beperkingen mag opleggen aan bepaalde sprekers die uit de gratie zijn’, schreef rechter Kennedy namens de meerderheid van het negenkoppige Hof, dat wetten aan de Grondwet toetst.

De liberale vleugel van het Hof, vier rechters sterk, is het hiermee oneens. ‘De beslissing dreigt de integriteit van volksvertegenwoordigingen in het hele land te ondermijnen, schreef rechter Stevens.

Actiegroepen die de rol van geld in de politiek willen beperken, klagen dat het Hof bedrijven bevoordeelt boven gewone Amerikanen. ‘Deze beslissing stelt Wall Street in staat zijn enorme bedrijfswinsten in te zetten om het publiek te overstemmen’, zei de voorzitter van een van deze actiegroepen.

Voorstanders juichten echter dat ‘het Hof het plakband van de mond van het Amerikaanse volk heeft gerukt’. Overigens verdwijnt ook de beperking op donaties van vakbonden en linkse groepen.