Al Gore maakt in Poznan meer indruk dan honderd ministers

Ex-presidentskandidaat steelt show op VN-klimaatconferentie in Polen. ‘Zonder hem zouden we nog praten.’..

Wie stal vrijdag tijdens de laatste en beslissende dag van de VN-klimaatconferentie de show?

Waren het de meer dan honderd ministers die naar het Poolse Poznan waren gekomen om de wereld te vertellen hoe goed hun land het wel meent met het milieu? Of was het een voormalig presidentskandidaat (Al Gore) die in 2007 dankzij zijn kaskraker over de klimaatcrisis, An Inconvenient Truth, in 2007 de Nobelprijs voor de Vrede won?

Aan de belangstelling te merken, was het zonder twijfel de tweede. Terwijl in de Ooievaarszaal de aanwezigen in slaap gewiegd werden met toespraken van vertegenwoordigers uit bijna 180 landen, stonden bij de zaal die is vernoemd naar de Alpenheggemus honderden belangstellenden te dringen om een lezing bij te wonen van de Amerikaanse Nobelprijswinnaar.

‘Zonder hem zouden we nog aan het praten zijn’, vertelt Wangari Maathi, de Keniaanse milieuactiviste die in 2004 zelf de Nobelprijs voor de Vrede won vanwege haar bijdrage aan de milieubeweging.

‘Gore is ons grote voorbeeld’, vinden ook Marika Fiedler en Sarah Holzgreve, twee Duitse meisjes die er tot hun groot genoegen in geslaagd zijn een plekje vooraan in de zaal te bemachtigen. Wanneer Gore zegt dat in de strijd tegen de opwarming van de aarde de feiten voor zich spreken, klappen ze driftig mee met de rest van de zaal.

In de politici uit de andere zaal hebben de twee activisten van Friends of the Earth hun vertrouwen verloren. ‘In het openbaar kunnen ze het wel goed zeggen, maar achter gesloten deuren vertellen ze het omgekeerde.’

Nobelprijswinnares Maathi probeert achteraf het pessimisme ietwat te temperen. ‘Ik ben nog nooit naar een top geweest waar alles volgens plan verliep.’ Ze heeft zich laten inspireren door de slogan van de volgende Amerikaanse president Obama: ‘Yes, we can!’

En inderdaad, in tegenstelling tot de rampscenario’s die sommige milieuactivisten schrijven, heeft de vorige week begonnen top, de veertiende al sinds de VN-klimaatconferentie van Berlijn in 1995, wel degelijk resultaten opgeleverd. Er werd een tijdschema opgesteld dat op de volgende top van Kopenhagen een doorbraak mogelijk moet maken. Daar moet in december volgend jaar een opvolger gevonden worden voor het in 2012 aflopende klimaatakkoord van Kyoto.

Maar wie gehoopt had dat de top, die vrijdagavond laat nog niet was afgerond, concrete cijfers zou opleveren voor de strijd tegen de opwarming van de aarde, komt bedrogen uit. Zelfs over de financiering van een aanpassingsfonds, dat arme landen moet beschermen tegen de gevolgen van de klimaatcrisis, kon pas op het laatste nippertje een akkoord worden bereikt.

De slepende onderhandelingen baarden vooral de inwoners van de atollen in de Stille Oceaan zorgen. Na weer een mislukte poging zat de onderhandelaar van Tuvalu er vrijdagavond aangeslagen bij. Het hoogste punt van zijn eilandengroep bedraagt vijf meter. Als er niet snel wordt ingegrepen, dreigt zijn landje tegen het eind van de eeuw onder de zeespiegel te verdwijnen.