‘Geen tegenstelling tussen groei en goede omgang met milieu’

Maandag was zo’n moment waarop duidelijk werd voor hoeveel verandering de Amerikanen op 4 november hebben gekozen. We hebben ‘onze kop in het zand gestoken’ vatte de komende vice-president Joe Biden het milieu- en klimaatbeleid onder George W....

Bush sprak uiteindelijk wel over het milieu en Amerika’s verslaving aan buitenlandse olie. Maar in de beslissingen die hij nam, deed hij vooral wat het bedrijfsleven behaagde. Aan internationale klimaatverdragen werkten de Verenigde Staten niet echt mee.

Milieu-activisten verheugden zich op verkiezingsdag dat ‘nu een einde komt aan een aanval van acht jaar op het milieu’. En ze grommen op het moment over de milieu-onvriendelijke valreep-maatregelen van de regering-Bush.

Maar de grote vraag is natuurlijk of Obama de mooie beloften uit zijn campagne waar kan maken. In de keuze van zijn energie- en milieuteam heeft hij in ieder geval duidelijk gemaakt dat hij de uitdaging serieus neemt.

Steven Chu, een natuurkundige die in 1997 de Nobelprijs won, zegde zijn vakgebied vaarwel om zich toe te leggen op duurzame energie. Hij publiceerde oproepen om snel en krachtig in te grijpen, vindt de prijs van electriciteit belachelijk laag en is sceptisch over de kolenindustrie.

En hij leidde tot nu toe het Lawrence Berkeley-laboratorium, waar hij met andere Nobelprijs-winnaars zocht naar manieren om energie te genereren uit gist en bacteriën. Chu wordt gezien als een pragmaticus, zoals veel van de mensen die Obama dezer dagen benoemt.

Hij deed zijn Nobelprijs-ontdekkingen in het lab van AT & T. Maar hij vindt dat de bedrijfsresearch-afdelingen zijn ingezakt. Daarom pleitte hij maandag voor agressieve overheidssteun aan de wetenschap om Obama’s groene energieproject waar te maken. ‘Wat de wereld in het komende decennium doet, zal enorme gevolgen hebben, die nog eeuwen duren’, zei Chu . Het is noodzakelijk dat we zonder verder uitstel beginnen.’

In de andere milieufuncties heeft Obama mensen benoemd met veel praktijkervaring. Zoals Carol M. Browner, die onder president Clinton het nationale milieubeschermingsagentschap EPA leidde en een lang gevecht voor striktere luchtvervuilingsnormen won. Ze wordt Obama’s coördinator voor klimaat- en energiebeleid in het Witte Huis. Met die nieuwe functie wil Obama zijn ‘persoonlijke betrokkenheid’ garanderen, die volgens hem noodzakelijk is voor dit grote project.

De nieuwe minister van Binnenlandse Zaken, in Amerika ook een belangrijke milieufunctie, wordt Ken Salazar, nu senator namens Colorado. Hij staat bekend als een milieubeschermer en is tegen olieboringen in natuurgebieden.

Maar beloften en benoemingen zijn het makkelijke deel van een beleidswijziging. De regering-Obama moet snel pijnlijke beslissingen gaan nemen. Bijna 200 landen willen in Kopenhagen volgens jaar een nieuw verdrag over broeikasgassen sluiten. Obama wil daarbij een leidende rol spelen. En voor die tijd wil hij een beslissing door het Congres krijgen over de eigen Amerikaanse reductie-doelstellingen.

Experts waarschuwen dat dat niet eenvoudig zal zijn. President Clinton tekende in 1997 het Kyoto-verdrag, maar kreeg het niet door het Congres. Anders dan toen is er nu een Democratische meerderheid. Maar ook onder Democraten is omstreden hoe ingrijpend de milieuregels mogen zijn. Zeker nu de economische crisis voorrang krijgt. Het is ook nog onduidelijk hoeveel Obama’s zware economische team zich bij de reddingsmaatregelen aan de nieuwe milieu-collega’s gelegen laat liggen.

Obama’s antwoord op het aloude dilemma was maandag krachtig. Maar het klonk ook bijzonder idealistisch: ‘Ik zal het steeds weer herhalen in de loop van mijn presidentschap: er is geen tegenstelling tussen economische groei en een goede omgang met het milieu. De technologische innovatie gaat juist onze economie aandrijven. Een nieuwe energie-economie is onderdeel van wat de miljoenen nieuwe banen gaat creëren die we nodig hebben.’