Akkoord verdeelt macht in Harare

De doorbraak in de onderhandelingen tussen de Zimbabwaanse president Robert Mugabe en oppositieleider Morgan Tsvangirai geeft de oppositie niet alleen de leiding over het kabinet maar ook over de politie, door wie zij jarenlang is geterroriseerd....

Dat hebben twee leden van de oppositie vrijdag gezegd. Het akkoord over de verdeling van de macht in het land, wordt waarschijnlijk maandag ondertekend.

In het nieuwe akkoord blijft Mugabe als president ook bevelhebber van het leger, tot ontevredenheid van sommige oppositieleden. Zimbabwanen die naar het buitenland zijn gevlucht waren optimistischer. ‘Het is een van de grootste prestaties in de geschiedenis van Zimbabwe’, aldus een vluchteling.

De impasse in de onderhandelingen werd doorbroken door een voorstel van Tsvangirai een nieuwe staatsraad in het leven te roepen. Die raad gaat bestaan uit Mugabe, Tsvangirai en twee afgevaardigden van ieders partij. Tsvangirai wordt premier en daarmee leider van het kabinet, Mugabe wordt de leider van de raad, die de activiteiten van het kabinet overziet.

Mugabe behoudt in de nieuwe situatie voor een groot deel zijn macht, hoewel hij in de raad geen vetorechten krijgt. De aanzienlijke rol die hij in de regering zal spelen, heeft waarschijnlijk geleid tot het sluiten van een compromis.

Tsvangirai’s partij, de MDC, krijgt straks zestien kabinetsleden tegen vijftien voor Mugabe’s Zanu-PF. De MDC mag acht onderministers afvaardigen, Zanu-PF zes. Een derde coalitiegenoot, de kleine oppositiepartij van Arthur Mutambara, krijgt één onderminister.

De gevreesde Zimbabwaanse geheime dienst, met de politie geschaard onder het ministerie van Binnenlandse Zaken, wordt ontbonden en vervangen door een kleinere, efficiëntere nationale veiligheidsautoriteit.

Het akkoord maakt het voor de Zimbabwaanse leiders eindelijk mogelijk de rampzalige economische situatie in het verpauperde land aan te pakken. Zimbabwe kampt met het hoogste inflatiecijfer ter wereld en heeft grote voedsel- en brandstoftekorten.

Maandag wordt de overeenkomst waarschijnlijk ondertekend in de hoofdstad Harare, in het bijzijn van de leiders van zuidelijk Afrikaanse landen. Het zuidelijk Afrikaans samenwerkingsverband (SADC) houdt, samen met een Zimbabwaanse controleraad, toezicht op de naleving.

De nieuwe regering moet de komende achttien maanden een nieuwe grondwet opstellen en deze in een referendum aan de bevolking voorlegt. Negentig dagen later moeten dan nieuwe verkiezingen worden gehouden. De coalitieregering zal tussen de twee en tweeënhalf jaar aanblijven.

Tsvangirai zei vrijdag, in een telefonisch gesprek met EU-commissaris Louis Michel van Ontwikkelingshulp tevreden te zijn met de deal. De EU zal maandag de voorgenomen uitbreiding van sancties tegen Harare heroverwegen.

Londen was voorzichtig. ‘De inwoners van Zimbabwe verdienen een houdbare democratische constructie’, aldus minister Milliband van Buitenlandse Zaken.