Profiel van Omar Hassan al-Bashir

De Soedanese president Omar Hassan al-Bashir is een alleenheerser van het saaiste soort. Sommige dictators kunnen de buitenwereld nog charmeren met bizarre petten, een buitenissig wagenpark, boude uitspraken, imposant onrendabele projecten, vastlopende veldtochten of de publicatie van onleesbare geschriften.

Maar al deze ‘dictatoriale geneugten’ moet de waarnemer van deze op de eerste dag van 1944 geboren Omar Hassan Ahmad al-Bashir missen. Bashir kwam, zag en vergoot bloed. Eerst in het zuiden en vervolgens in Darfur.

Geen redenaar
De militair Bashir is geen groot redenaar. Hij greep met andere officieren en met steun van zijn toenmalige ideologische mentor, de fundamentalist Hassan al-Turabi, de macht op 30 juni 1989. Het waarom verwoordde Bashir in een legercommuniqué: Om het land te redden van de verrotte politieke partijen.'

De militairen ‘redden’ het land meteen van de geplande ondertekening van een vredesakkoord tussen de centrale regering van premier Sadeq al-Mahdi en de opstandige zuidelijke rebellen. Bashirs coup was er een om de oorlog voort te zetten.

Vrede met het zuiden verdween al eind 1989 van Bashirs agenda door de invoering van de islamitische sharia en noodwetten. Het ultrafundamentalisme speelde met het duo Bashir en Turabi een prominente rol in Khartoem. In 1990 zuiverde Bashir zijn leger van verdachte officieren. Alles was geoorloofd om het land, dat ongeveer een kwart van de oppervlakte van de VS beslaat, onder de dictatoriale knoet van Bashir en de zijnen te houden. Of met tomeloos geweld onwillige stammen te onderwerpen, zoals bijvoorbeeld in het zuiden, in het Nuba Gebergte en later in Darfur.

Bin Laden
Bashir is ook de man die in de jaren negentig Osama bin Laden en Ilich Ramírez Sánchez (‘Carlos de Jakhals’) een toevluchtsoord in Soedan bood. Een president die, het wordt wel eens vergeten, in de jaren negentig een aanslag tegen de Egyptische president Mubarak liet voorbereiden. Die aanslag, in juni 1995 in Addis Abeba, mislukte.

‘Succesvoller’ waren de dodelijke aanslagen van Al Qaida in Kenia en Tanzania tegen de Amerikaanse ambassades aldaar. De toenmalige Amerikaanse president Clinton reageerde destijds nog met een bombardement op een farmaceutische fabriek nabij Khartoem, waar naar verluidt chemische wapens gefabriceerd werden.

Sindsdien is Bashir bijgedraaid. Osama werd het land uitgeschopt, na 11/9 bood hij de Amerikanen, voor wat het waard is, zelfs zijn hulp aan in de strijd tegen het internationaal terrorisme. Bashir blijkt net zo’n overlever als zijn collega Khaddafi van Libië.

Met dank ook aan de oliewinning en de Chinezen, die talloze miljoenen in het land investeren. De vraag is nu hoe Peking reageert op het arrestatiebevel van hoofdaanklager Luis Moreno Ocampo van het Internationaal Strafhof.