‘Verarmd’ Brits koningshuis toont eettafel

Buckingham Palace hoopt op meer bezoekers, zodat het dak van het paleis gerepareerd kan worden.

Van alle Britse vorsten, kleurrijk vanwege hun uitspattingen, oorlogen en huwelijken, scoort George IV hoog als het gaat om geldsmijterij. Toen hij in 1811 prins-regent werd omdat zijn vader geestesziek was, liet hij een banket aanrichten voor drieduizend gasten.

Ze zaten aan één tafel waarin een riviertje stroomde, compleet met vissen en watervallen. Tijdens een andere schranspartij liet hij 909 uiteenlopende gerechten serveren. Zijn levensstijl leverde George omgerekend vele tientallen miljoenen euro’s schuld op. Vaak vond hij echter gehoor bij het parlement voor extra geld.

Hoe anders vergaat het koningin Elizabeth. Zij moet, afgaand op haar boekhouders, op een houtje bijten. Het Britse koninklijk huis kostte vorig jaar 51 miljoen euro. Dat is 84 cent per inwoner, ofwel – volgens de koninklijke marketingmachine – ‘minder dan twee pints melk’.

Hoewel hierin de kosten van beveiliging niet zijn meegeteld, oogt het goedkoop bij de geschatte 114 miljoen euro (7 euro per Nederlander) die de Oranjes zouden verstoken. De grootste hoofdpijn in Londen betreft de paleizen van de Windsors.

De toelage die de Britse regering hiervoor verstrekt, is tot 2011 bevroren, tot ergernis van Alan Reid, die als ‘Bewaarder van de Geheime Beurs’ de koninklijke financiën overziet. Hij ziet 40 miljoen euro aan achterstallig onderhoud. Zo moeten de daken van Windsor Castle en Buckingham Palace worden vernieuwd. In laatstgenoemd paleis zit asbest, terwijl de bedrading in sommige van de 429 kamers een halve eeuw oud is.

Om de inkomsten te verhogen, wordt nu gepoogd meer bezoekers naar Buckingham Palace te lokken. Het mag een van de beroemdste adressen ter wereld zijn, met circa 300 duizend bezoekers hoort het niet eens bij de twintig bestbezochte attracties in Londen. Dat kan komen door het entreegeld: 20 euro.

Vanaf vandaag krijgen bezoekers een extraatje. In de grote balzaal van het paleis is een tafel gedekt zoals bij een echt staatsbanket. ‘We willen graag laten zien hoe het er achter de schermen aan toegaat’, zegt curator Katryn Jones.

Maar ze geeft toe dat de verwachte toestroom minstens zo belangrijk is. ‘Er is hier nogal veel onderhoud te doen.’ Enkele jaren geleden viel tijdens een ceremonie een stuk pleisterwerk uit het 14 meter hoge plafond.

Een modern Brits staatsbanket telt 170 gasten. Zij hebben ieder zes glazen voor zich: twee voor champagne, de rest is voor water, rode en witte wijn, en port. Het servies heeft al heel wat meegemaakt: het dateert uit de tijd van George IV.

Negentig bedienden en twintig koks verzorgen de vier gangen. Elizabeth (82) houdt van tempo: de gasten schuiven om half negen aan, maar moeten ruim een uur later van tafel. Daarna maakt majesteit mogelijk een rondje; naar verluidt is ze fanatiek in het uitschakelen van overbodige lampen.

Van hevige bezuinigingen is echter nog geen sprake. Op het grote binnenplein van het paleis wordt het gravel driemaal daags aangeharkt om ‘storende’ voetstappen en bandensporen te wissen. Kostbaarder is de privéjet die de Windsors gaan bestellen: minstens 10 miljoen euro. Ook hier houdt Gordon Brown de hand op de knip. Het aanvankelijke koninklijke verzoek betrof een jumbo zoals de Amerikaanse Air Force One.