Moskou zet Westen betaald voor Kosovo

Met de erkenning van Abchazië en Zuid-Ossetië toont Rusland dat het zich niets meer aantrekt van het Westen.

De NAVO, de Europese Unie, de Raad van Europa en de Verenigde Staten hebben eensgezind hun afkeuring uitgesproken over het besluit van de Russische president Medvedev de onafhankelijkheid te erkennen van de afvallige Georgische regio’s Abchazië en Zuid-Ossetië. Maar veel zullen hun protesten niet uithalen: Rusland heeft militair alle kaarten in handen en het Westen heeft Rusland nu meer nodig dan andersom.

Met de erkenning van de twee opstandige regio’s zet Rusland het Westen betaald voor het besluit de Servische provincie Kosovo dit voorjaar, ook zonder de zegen van de V-raad, te erkennen als onafhankelijke staat. Destijds waarschuwde Moskou al dat die stap gevolgen zou hebben voor de status van Abchazië en Zuid-Ossetië.

Volgens het Westen vormt Kosovo een geval apart: het gebied heeft jarenlang onder VN-bestuur gestaan nadat Servië zich schuldig had gemaakt aan etnische zuivering van Albanezen. Maar voor Moskou was de erkenning van Kosovo een definitief bewijs dat het Westen, ondanks alle retoriek over partnerschap, geen rekening houdt met Rusland.

Al meteen na de erkenning van Kosovo begon Moskou de banden aan te halen met de twee opstandige regio’s en versterkte het zijn troepenmacht in het gebied. Uiteindelijk presenteert Moskou het Westen nu de rekening, waarbij het handig gebruik maakt van de onbezonnen Georgische aanval op de Zuid-Ossetische hoofdstad Tschinvali, die door Moskou als ‘volkenmoord’ wordt bestempeld. En is volkenmoord niet erger dan etnische zuiveringen?

Het besluit van president Medvedev is een klap in het gezicht van de Franse president Nicolas Sarkozy, die als voorzitter van de EU de Russen na hun vijfdaagse veldtocht tegen Georgië tot een bestand wist te bewegen. Een van de afspraken was dat er over de toekomstige status van de gebieden onderhandeld zou worden.

Moskou heeft nu duidelijk gemaakt dat die fase voorbij is. Ook al volgt geen enkel land het voorbeeld van Moskou door Abchazië en Zuid-Ossetië te erkennen, het staat nu wel vast dat de gebieden nooit meer onder Georgische controle zullen komen zonder een oorlog met Rusland.

Voor Moskou heeft de erkenning van de twee regio’s ook een bijkomend voordeel: het wordt nu zeer onwaarschijnlijk dat Georgië op afzienbare termijn lid zal kunnen worden van de NAVO. Het westerse militaire bondgenootschap beloofde president Saakasjvili in april dit jaar dat zijn land op den duur lid zou mogen worden van de NAVO, maar na de mislukte militaire escapades van de Georgische president is dat vrijwel uitgesloten. Als Georgië bij de NAVO komt, zijn de NAVO-landen verplicht het land bij te staan bij een militaire aanval. Maar er zijn maar weinig landen bereid hun soldaten te laten sneuvelen voor Tschinvali.

Na het vertrek van Poetin als president hoopte de EU op een nieuwe start in de relaties met Moskou. Maar die illusie zijn de EU-landen nu definitief kwijt. Het verloop van het conflict rond Zuid-Ossetië wijst er juist op dat Poetins opvolger Medvedev besloten heeft dat hij zich niets meer hoeft aan te trekken van zijn westerse ‘partners’ .

Dat maakt het voor de EU en de NAVO ook zo moeilijk een effectief antwoord te formuleren op de stap van Moskou. De NAVO besloot vorige week al de relaties met Rusland op een laag pitje te zetten, met als enig resultaat dat Moskou opgewekt aankondigde dat het geen behoefte meer heeft aan de militaire samenwerking.

Ook het dreigement om Rusland de weg naar de Wereldhandelsorganisatie (WTO) te versperren, maakt in Moskou weinig indruk. Premier Poetin vroeg zich al pesterig af welk nut die organisatie voor zijn land heeft. Blijft over de gaskraan dicht te draaien, maar dan krijgt de EU het koud.