Chinese leger schiet op Tibetanen

China kampt aan de vooravond van de Spelen plotseling met een ernstige crisis in Tibet. Het Chinese leger opende vrijdag het vuur op demonstranten.

Het Chinese leger heeft na de schietpartij het centrum van Lhasa afgegrendeld. Pantserwagens en honderden soldaten bewaken de voornaamste regeringsgebouwen. De regering in Peking had vrijdag nog geen officiële reactie op het geweld, dat China grote reputatieschade kan bezorgen in de aanloop naar de Spelen.

Het oproer in Tibet is de zwaarste crisis in het gebied sinds 1959, toen honderden Tibetanen de dood vonden bij een bloedig onderdrukte rebellie tegen de Chinese bezettingstroepen.

De Dalai Lama, de geestelijk leider van de Tibetanen die vorige week tot een herdenking van 1959 had opgeroepen, deed vrijdag vanuit zijn ballingsoord in India een beroep op de Chinese regering en de bevolking om van geweld af te zien.

Internationale kring
In internationale kring is met verontrusting gereageerd op de onverwachte ontwikkelingen in Tibet. De Amerikaanse regering heeft Peking opgeroepen terughoudend te reageren op het protest en de ‘Tibetaanse cultuur te respecteren’. Ook de Europese Unie maande de Chinese autoriteiten tot kalmte. De verwachting is dat vooral westerse landen de komende dagen met argusogen de verdere acties van Peking zullen volgen. Bij serieus bloedvergieten groeit de kans dat er een roep komt om een boycot van de Spelen, die op 8 augustus in Peking moeten beginnen.

Het is al de hele week onrustig in Lhasa. Het begon maandag toen honderden monniken de straat op gingen om de mislukte opstand tegen het Chinese gezag van maart 1959 te herdenken. Tal van demonstranten werden maandag en dinsdag volgens ooggetuigen mishandeld en gearresteerd door Chinese veiligheidstroepen.

Vreedzame optocht
Vrijdag begon het oproer met een vreedzame optocht van monniken naar het oude centrum van de stad, waar de Jokhang-tempel ligt. De monniken werden tegengehouden door de oproerpolitie, waarop een handgemeen ontstond.

Tibetaanse burgers sloten zich aan bij het protest, waarna Chinese winkels en auto’s werden vernield en in brand gestoken. Het leger zou het vuur hebben geopend toen de menigte optrok naar overheidsgebouwen. Ook in de stad Sangchu zijn Tibetanen uit protest tegen de Chinese overheersing de straat opgegaan.

Door het oproer is het toerisme naar Tibet stil komen te liggen. Buitenlandse toeristen die in Lhasa zijn, moeten in hun hotel blijven. Het ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag ontraadt reizen naar Lhasa in verband met de ongeregeldheden.