Nieuwe glamour, oude corruptie

Tweemaal was ze Pakistaans premier – en corrupt. Op naar de derde keer, met Musharraf...

In een land waar vrouwen praktisch geen rechten hebben, heeft zelfs het vrouwelijke boegbeeld haar macht te danken aan een man: Benazir Bhutto (54) zou nooit premier van Pakistan zijn geworden als haar vader niet hetzelfde ambt had uitgeoefend.

Ze werd geboren als oudste dochter van een machtige grootgrondbezitter, in een van de families die het in Pakistan altijd voor het zeggen hebben gehad. Zevertrok ze naar Engeland en de VS om aan Harvard en Oxford te studeren en koos daar, alsof ze al wist wat er komen ging, voor bestuurskunde, politicologie en economie.

In die periode werd haar vader, Zulfikar Ali Bhutto, gekozen tot premier van Pakistan. Benazir had haar studie echter nauwelijks afgerond of hij werd afgezet en opgehangen door de militaire dictator Zia-ul-Haq. Benazir en haar moeder werden onder huisarrest geplaatst. In 1984 kreeg ze toestemming om naar Engeland te gaan voor een medische behandeling. Ze had chronische oorontsteking en was al aan één kant doof.

Vanuit Londen werd Bhutto leider in ballingschap van de PPP (Pakistan People’s Party), die door haar vader was opgericht. Twee jaar later, toen het in Pakistan steeds onrustiger werd, keerde ze terug om het verzet tegen Zia te leiden. Nadat de dictator in 1988 bij een vliegtuigongeluk om het leven kwam, won de PPP de verkiezingen en werd Bhutto de eerste vrouwelijke premier van een islamitisch land.

Ze was jong, ze was een en al glamour en ze wist zichzelf met succes neer te zetten als een verfrissende tegenhanger van de door mannen gedomineerde moslimwereld. Ze bracht het er alleen niet zo goed vanaf. Na twee jaar werd Bhutto afgezet wegens wanbeleid en corruptie.

Niets nieuws in Pakistan. Haar opvolger, Nawaz Sharif, werd in 1993 om dezelfde reden de laan uitgestuurd, waarop Bhutto zich weer in de verkiezingsstrijd wierp, en zich voor de tweede keer premier van Pakistan mocht noemen.

Ook dit keer zorgde Bhutto beter voor zichzelf dan voor Pakistan. De toch al kwijnende economie werd vakkundig naar de knoppen geholpen, en het IMF wilde steeds minder met haar zaken doen.

Niet alleen Bhutto, maar vooral haar echtgenoot Asif Zardari (aan wie ze volgens Pakistaans gebruik was uitgehuwelijkt) vulde zijn zakken goed. De troebele transacties, die miljoenen moeten hebben opgeleverd, leverden hem de bijnaam mister 10 percent op. Bhutto wilde niets weten van de kritiek. Zelfs nadat Zardari twee jaar celstraf kreeg wegens corruptie, benoemde ze hem tot minister van Investeringen.

In 1993 werd Bhutto weer ontslagen wegens corruptie en wanbeleid. Om gevangenisstraf te ontlopen, nam ze de benen. Sindsdien verblijft Benazir Bhutto in zelf verkozen ballingschap in Londen en Dubai, om daarvandaan af te geven op Nawaz Sharif (die ook een tweede keer de kans kreeg om zichzelf als premier te verrijken, en die gisteren aankondigde op 10 september naar Pakistan terug te keren om het tegen Musharraf op te nemen) en daarna op Pervez Musharraf, de generaal die Sharif in 1999 bij een bloedeloze coup afzette en in ballingschap stuurde.

De beschuldigingen van corruptie zijn Bhutto al die jaren blijven achtervolgen. Ze is zowel in Zwitserland als in Pakistan bij verstek veroordeeld en haar man heeft nog zeven jaar in een Pakistaanse cel gezeten. Bhutto beweert echter dat zij en haar echtgenoot onschuldig zijn en dat ‘politieke motieven’ tot de veroordelingen hebben geleid.

Nu zou ze misschien een derde kans krijgen van Pervez Musharraf. De generaal heeft zichzelf tot president laten benoemen, maar dit najaar moet het parlement een nieuwe president aanwijzen. Musharraf hoopt op een tweede termijn, maar heeft daar wel politieke steun voor nodig. Bijvoorbeeld van de PPP.

Na een maand van onderhandelen (Bhutto staat erop dat Musharraf zijn positie als legerleider opgeeft) lijkt het erop dat de twee eruit zijn gekomen. Musharraf trekt zijn legeruniform uit. En Bhutto mag terugkeren naar Pakistan om voor de derde keer een gooi naar het premierschap te doen.