Meer wapenverkooppunten dan benzinestations in de VS

De bloedige schietpartij op de Technische Universiteit van Virginia heeft de discussie rond het wapenbezit in de Verenigde Staten weer in alle hevigheid doen oplaaien....

Domweg omdat geen Amerikaan maar een idee heeft hoeveel wapens nou precies in zijn land circuleren. Officiële cijfers over het aantal pistolen, revolvers, geweren of mitrailleurs zijn er niet. Nationale registratie van al die vuurwapens evenmin. Voorzichtige schattingen gaan uit van 60 miljoen Amerikanen die gezamenlijk ruim 200 miljoen wapens bezitten. Volgens een onderzoek uit 2001 bezit eenderde van de Amerikaans huishoudens een wapen.

Opmerkelijk? Niet als je bedenkt dat in de VS minstens 275 duizend legale verkooppunten voor wapens bestaan. Ter verduidelijking: in de VS zijn meer wapenwinkels dan benzinestations. Het zijn heuse supermarkten waar de liefhebber zich aan een geweer uit de Amerikaanse Burgeroorlog kan vergapen, maar ook aan automatische geweren als de AK-47. En die wapens ook nog eens uiterst makkelijk kan kopen.

Voor de aanschaf van een wapen stelt het Bureau of Alcohol, Tobacco, Firearms and Explosives slechts als voorwaarden dat een koper ten minste 18 jaar oud is (voor geweren en jachtwapens met vizier) of 21 jaar (voor handwapens). De koper heeft geen vergunning nodig om zijn wapen thuis te houden. Wel verplicht een aantal van de vijftig Amerikaanse staten tot de aanschaf van een licentie voor het dragen van een wapen op straat. Maar ook die vergunning is redelijk makkelijk te krijgen. Bovendien hebben 38 van de 50 staten het recht op het dragen van wapens ter zelfverdediging wettelijk laten vastleggen.

Wel kunnen de staten nog aanvullende regels stellen. Zo zijn de voorwaarden voor wapenbezit in Massachusetts of Maryland moeilijk te vervullen. Dit geldt ook voor steden als Washington of New York. San Francisco (Californië) stemde in mei 2005 voor een verbod op het bezit en de verkoop van wapens in de stad tijdens een speciaal referendum.

Dan waren er nog de bemoeienissen in de jaren negentig van Bill Clinton die als president voor elkaar kreeg dat wapenkopers een pasfoto en vingerafdrukken moesten inleveren. Na de beruchte schietpartij op de Columbine High School kwam hij met een wet die de aanschaf van aanvalswapens verbood. Deze wet werd in 2004 niet verlengd; naar verluidt door de bemoeienissen van de invloedrijke en machtige lobby van de National Rifle Association, de Amerikaanse belangenorganisatie die zich inzet voor het recht op wapenbezit. Dit is een grondwettelijke recht in de VS.

Het verklaart wellicht waarom president Bush zich na de schietpartij in Virginia direct achter Amendement II van de grondwet van de Verenigde Staten schaarde; het onderdeel van de Bill of Rights, dat in 15 december 1791 aan de constitutie werd toegevoegd en Amerikanen het recht geeft op het houden en dragen van wapens.

Amerikanen die tegen wapenbezit zijn ergeren zich aan dit onderdeel van de grondwet. Zij menen dat de tekst van het Tweede Amendement, die letterlijk stelt dat de federale overheid niet het recht van staten kan beknotten om goed gewapende milities op de been te houden, gedateerd is. Amendement II werd ten slotte eind 18de eeuw geschreven, toen de Engelsen hun Amerikaanse kolonies trachtten terug te veroveren. En die tijd is onvergelijkbaar met nu.

Bovendien wijzen de tegenstanders – onder wie cineast Michael Moore – op de desastreuze gevolgen van al die wapens voor de Amerikaanse jeugd. Elke dag sterven in de VS 13 kinderen aan de gevolgen van schietpartijen. Want ondanks alle maatregelen na ‘Columbine’, zoals een waarschuwingssysteem per mail, is het aantal dodelijke incidenten op Amerikaanse onderwijsinstellingen sinds die fatale 20 april 1999 opgelopen tot 19.

Maar lobbygroepen als Gun Owners of America willen deze argumenten niet horen. Waarom? ‘Alle schietpartijen op scholen die de afgelopen tien jaar abrupt werden beëindigd, werden gestopt omdat iemand zich keurig aan de wet hield en een wapen bij zich droeg’, aldus voorman Larry Pratt.