Broeikasdrama is nu concreet

De boodschap van het VN-klimaatrapport is dat niets doen geen optie is. De gevolgen van de opwarming van de aarde zijn wereldwijd voelbaar....

Dat de presentatie in Brussel van het tweede deel van het rapport van het internationale klimaatpanel IPCC van de VN gisteren op de valreep nog bijna niet doorging, is op het eerste gezicht verwonderlijk. Zoveel echt nieuws bleek er namelijk niet in te staan, toen de presentatie toch nog doorgang vond en de stukken konden worden gedownload. Droogtes, ziektes, kwetsbare kustgebieden, opschuivende en verdwijnende ecosystemen, plagen, verdwijnend poolijs, brekend koraal, het is allemaal al eerder voorzien en beschreven. Een bekend drama.

Het rapport vormt een samenballing van wat de wetenschap nu weet van de bestaande en toekomstige gevolgen van de opwarming van de aarde voor natuur, mens en maatschappij. De rapportage is op een aantal punten zeker preciezer en genuanceerder dan in de voorgaande afleveringen van het IPCC. Soms is er winst, vaker verlies, is de bottom line. En daarin bestaan grote regionale verschillen.

De voedselproductie kan bijvoorbeeld netto wereldwijd iets toenemen. Zij het dat er grote regionale verschillen worden voorzien in wat klimaatveranderingen kunnen aanrichten. Meest schrijnende voorbeeld is daarbij waarschijnlijk het Afrikaanse continent, waar droogte een nog verwoestender rol kan gaan spelen, en dat tegelijk nauwelijks een rol speelt als veroorzaker van de broeikasproblematiek. Het hele continent stoot slechts een paar procent van alle opwarmende gassen in de wereld uit. In de VS, het land met verreweg de grootste uitstoot van broeikasgassen, zal de productiviteit naar verwachting zelfs iets groeien.

De rapportage van Werkgroep II van het IPCC, concretiseert meer nog dan het eerdere rapport over hogere temperatuur en stijgende zeespiegel, de absolute noodzaak van effectief klimaatbeleid. Niets doen, is nergens ter wereld nog een optie. Ieder land weet nu wat er op het spel kan staan voor zijn veiligheid, zijn gezondheid en zijn natuur. Het is daarom juist niet vreemd dat sommige landendelegaties vrijdag tot het laatste moment probeerden al te schrikwekkende formuleringen uit de samenvatting te houden. Die geven aan wat ze hebben aangericht en hoezeer hen nu iets te doen staat.

Dat de betrokken wetenschappers tegelijk woedend zijn over de druk om minder dan de wetenschappelijke waarheid te bieden, is ook begrijpelijk. Of klimaatverandering nog te voorkomen of om te buigen is, komt in de rapportage van Werkgroep III van het IPCC begin mei in Bangkok aan de orde. Daar wordt bediscussieerd in hoeverre het inperken van de uitstoot van broeikasgassen, vooral kooldioxide uit fossiele brandstoffen, effectief zal zijn.

De vraag is, of de huidige rapportage over de gevolgen van opwarming, daarvoor de weg voldoende vrijmaakt. Het concrete klimaatrapport is zonder meer een wake up call, maar leidt ook gemakkelijk tot snelle symptoombestrijding. Of het IPCC het eens kan worden over de vraag of dat zinniger is dan de aanpak van broeikasgassen, moet in mei in Bangkok blijken.