‘Het heeft weinig zin drie dagen op een weg te zitten’

Klaas Jelle is niet naar Rostock gekomen met de illusie dat hij de leiders van het Westen tot inkeer kan brengen....

Omdat zijn geloof in de eindzege van het socialisme wetenschappelijk is onderbouwd, acht de Nederlandse globaliseringscriticus Jelle Klaas de leiders van de G8-landen niet in staat om deze week in Heiligendamm goede werken te verrichten. Daarmee velt hij geen oordeel over het karakter of de wilskracht van de machtigen der aarde. ‘Zij zitten echter vast aan de logica van het kapitalisme’ – een bestel dat ons in de nadagen van zijn bestaan nog fataal kan worden. ‘Oorlogen, ecologische kaalslag en uitbuiting liggen nu eenmaal besloten in de kern van het systeem. En de G8-leiders dienen dat systeem.’

Dat dit systeem sporen van verzwakking toont, kan – aldus Klaas – worden opgemaakt uit het feit dat de in Heiligendamm verzamelde regeringsleiders en staatshoofden ook over relevante thema’s als klimaatverandering, hedgefondsen en de Afrikaanse schuldenproblematiek zullen praten. ‘Zij doen dat niet van harte, maar zijn er door onze beweging toe gedwongen.’

Enerzijds doet hem dit deugd. Wat heet: ‘We zouden het als een overwinning moeten vieren.’ Anderzijds doet hij eventuele concessies van de G8-leiders op voorhand af als window dressing. ‘Kapitalisten verstaan onder milieubeleid dat je bij de aanschaf van een Nissan een CD van Al Gore cadeau krijgt.’

Klaas is dan ook niet naar Duitsland gekomen met de illusie de leiders van de kapitalistische wereld tot inkeer te kunnen brengen. ‘De Duitse beweging Attac heeft die illusie wél. Zij draagt spandoeken met de leus “G8, luister naar ons”. Ik vind dat van grote naïviteit getuigen.’ En als de top – tegen de logica van het wetenschappelijk socialisme in – zich toch achter een hooggestemd slotcommuniqué schaart? ‘Dan ga ik twijfelen. Maar dat zal niet gebeuren.’

Klaas – advocaat in het dagelijks leven – maakt deel uit van een groep van ongeveer 150 Nederlandse ‘internationaal-socialisten’. Zaterdag kwamen zij aan in Rostock – na een afmattende busreis die hij als student nog wel had verdragen, maar waar hij nu bijna te oud voor is. Daarna heeft hij geen gelegenheid onbenut gelaten om andere globaliseringscritici te treffen. Dat kunnen gelijkgezinden zijn, maar ook anarchisten, leden van de metaalvakbond of geweldloze christenen. Maandagavond heeft de groep rond Klaas van gedachten gewisseld over de vraag of ze aan de komende blokkade-acties moest deelnemen.

‘Sommigen, vooral jongeren, zeggen: wij gaan naar Heiligendamm om de G8-top te stoppen. Ikzelf ben van mening dat het betrekkelijk weinig zin heeft om drie dagen op een weg in de hei te gaan zitten.’ Dinsdagavond werd de discussie voortgezet. Dit keer was de vraag: ‘Hoe politiek is de blokkade?’

Klaas heeft ook met de verguisde autonomen gediscussieerd. ‘Zij onderscheiden zich vooral van ons door hun strategie en hun levensstijl: hun hele leven staat in het teken van de compromisloze actie. Wij hebben daarnaast nog een leven als student of advocaat.’ Gevolg daarvan is dat de groep internationaal socialisten al voor de G8-top is gedecimeerd: de meesten zijn weer in Nederland aan het werk gegaan. Gevreesd wordt dat de meeste autonomen er nog zijn, om woensdag opnieuw toe te slaan.