Birma koerst aan op harde confrontatie

Het regime in Birma heeft woensdag militairen en de oproerpolitie naar verscheidene plaatsen in Rangoon gestuurd om te voorkomen dat er nieuwe demonstraties komen...

Volgens ooggetuigen gingen de ordehandhavers naar verscheidene kloosters en pagodes in de stad. Troepen verzamelden zich bij de Shwedagon-pagode waar boeddhistische monniken de afgelopen acht dagen hun protestmarsen begonnen. De oproerpolitie in Yangon heeft inmiddels al met de wapenstok enkele betogers geslagen. Ook is traangas gebruikt om de honderden demonstranten uiteen te drijven. Er zouden circa tachtig arrestaties zijn verricht.

Ongeveer vijfhonderd monniken, die beschermd worden door een soort menselijke ketting van burgers, proberen nu vanaf een andere plek naar het centrum van Rangoon te marcheren. Het aantal demonstranten zwelt onderweg aan, meldden ooggetuigen.

Avondklok
Het militaire bewind in Birma verbood dinsdagavond al samenscholingen van meer dan vijf personen. Ook werd een avondklok ingesteld in de steden Rangoon en Mandalay.

Tienduizenden monniken en burgers sloegen dinsdag een waarschuwing van het militaire bewind in de wind en trokken opnieuw in protest door de straten van Birma’s grootste stad, Rangoon. De regering dreigde met ingrijpen, militaire voertuigen met luidsprekers reden door de stad en waarschuwden iedereen binnen te blijven, en voor het eerst sinds het begin van de protestmarsen verschenen militairen en politie-eenheden in gevechtsuitrusting op straat. De demonstranten lieten zich hierdoor niet intimideren.

Terwijl monniken door de straten van Rangoon trokken, hielden burgers elkaar bij de hand en vormden een menselijke ketting om de monniken te beschermen tegen eventuele aanvallen. Tienduizenden burgers stonden langs de kant van de weg en applaudisseerden.

Donkere wolk
Boven de opgetogen stemming van de demonstranten hangt steeds nadrukkelijker de donkere wolk van 1988. In dat jaar smoorden militairen soortgelijke protesten in bloed. Drieduizend ongewapende betogers werden zonder pardon doodgeschoten.

De waarschuwing van de machthebbers, en het verschijnen op straat van de eerste vrachtwagenladingen zwaar bewapende soldaten, heeft de herinnering aan dat bloedbad nadrukkelijk naar de voorgrond gehaald. De vraag is sinds dinsdag niet meer óf de militairen zullen ingrijpen, maar alleen nog wanneer, en met hoeveel geweld.

Volgens sommige berichten is de 22ste Divisie al in staat van paraatheid gebracht. Dat is de legereenheid die in 1988 tegen de demonstranten werd ingezet.

Nadat de luidsprekerwagens door de straten waren gereden, barricadeerden veel burgers haastig hun huizen. ‘Het’ kan nu elke dag, elk moment gebeuren. Zelfs deze dreiging lijkt de demonstranten niet meer af te schrikken.

Een woordvoerder van de dissidente Birmese beweging in het naburige Thailand bezwoer dat de demonstraties zullen doorgaan, wat er ook gebeurt. ‘Er is geen weg terug meer.’

Een week lang heeft de regering de protestmarsen zwijgend laten voorbijgaan. Militairen en politie bleven uit de buurt van de demonstranten. Maandag verbrak de minister van Religieuze Zaken, generaal Thura Myint Maung, het stilzwijgen van de junta. Hij bezwoer de monniken zich ‘niet in seculiere zaken te mengen’. Hij haalde ook uit naar ‘binnen- en buitenlandse destructionisten’ en ‘buitenlandse radiostations’ die voor de onrust verantwoordelijk zouden zijn. De media van Birma, die tot dusver geen letter aan de protesten hadden gewijd, herhaalden dinsdagochtend de dreigementen van de minister en de oproepen binnen te blijven.

Terughoudendheid
Naarmate de dreiging toeneemt, groeit in het buitenland het koor van landen en individuen dat de regering van Birma oproept ‘uiterste terughoudendheid’ te betrachten en te gaan praten over democratische hervormingen. De Amerikaanse president Bush kondigde in een toespraak voor de VN-assemblee hardere sancties aan. ‘Amerikanen zijn woedend over de situatie in Birma, waar een junta al negentien jaar een bewind van angst voert’, zei hij.

Ook de Europese Unie stelde gisteravond dat Birma hardere sancties kan verwachten als de democratische beweging met geweld wordt neergeslagen.