Giraffevrouwen willen niet zonder toeristen

Ze zijn de populairste toeristische attractie in het noorden van Thailand, de ‘giraffevrouwen’ met hun lange nekken. In elk vakantieplakboek op het internet staan wel een paar foto’s van vrouwen met een lange koker van koperen ringen om hun nek, een herinnering aan Thailand....

Maar in Thailand horen ze helemaal niet thuis, deze kleurrijke verschijningen. De Kayan, zoals ze zichzelf noemen, zijn een subgroepje van het Karenvolk dat in Birma leeft. Een jaar of twintig geleden zijn ze op de vlucht geslagen voor de oorlog en de armoede in Birma. Nu wonen ze, inmiddels 485 in getal, in drie kleine dorpjesin Thailand.

Toeristen die de langnekvrouwen in hun ‘natuurlijke’ omgeving willen bezichtigen, moeten bij de ingang van zo’n dorpje 250 baht (5,75 euro) entree betalen. Het geld wordt geïnd door de Thaise beheerster van de dorp. Zij is het die de vrouwen dwingt hun nek in te snoeren.

Toen ze nog in Birma woonden, droegen nog slechts een paar oude vrouwen de koperen ringen om nek en benen. Maar in Thailand hebben de vrouwen zich weer laten ringeloren: wie de halstooi en de traditionele kledij niet draagt, krijgt geen geld van de beheerster en kan geen souvenirs verkopen aan de toeristen. Vanwege hun vluchtelingenstatus mogen de mannen niet werken – de vrouwen hebben dus geen keus.

Misschien geen prettig leven, zo elke dag achter een weefgetouw om je te laten aanstaren en fotograferen door zwetende toeristen – maar altijd nog beter dan de ellende in Birma. Jarenlang is het goed gegaan, maar nu gooit de regering van Thailand roet in het eten. Die heeft besloten dat de Kayan weg moeten uit hun dorpjes, naar een vluchtelingenkamp.

Waar ze precies terecht zullen komen is niet duidelijk. Maar de Kayan zijn bang dat het een afgelegen kamp zal zijn, zonder elektriciteit of onderwijs – en zonder toeristen. Uit protest hebben sommige vrouwen hun halsringen afgedaan. Daarmee maken ze meteen een einde aan het wijd verbreide fabeltje dat hun nek door die ringen zo is opgerekt, dat die zonder steun bezwijkt onder het gewicht van het hoofd.

En weer zijn het de toeristen die de Kayan moeten redden. Want alle grote touroperators ter wereld, en alle kleine Thaise excursiebureautjes, hebben wel een uitstapje naar de beroemde ‘giraffevrouwen’ in de aanbieding. Samen met de reisbureaus proberen de Kayan nu hun verdrijving te voorkomen. Voor het gerinkel van toeristeneuro’s willen de autoriteiten in Bangkok nog wel eens gevoelig zijn.