Doden bij rampen Indonesië

Aanhoudend noodweer heeft de afgelopen dagen in Indonesië rampzalige gevolgen gehad. Een passagiersvliegtuig met 102 inzittenden is maandagmiddag boven het eiland Sulawesi verdwenen....

Zoekacties naar overlevenden van deze ramp zijn ernstig bemoeilijkt door het stormachtige weer dat de golven opzweept tot zeven meter hoogte. Gevreesd wordt dat vierhonderd opvarenden van de veerboot en mogelijk ook alle inzittenden van het vliegtuig om het leven zijn gekomen.

Vlucht KI 574 van de maatschappij Adam Air vertrok maandagmiddag om twee uur lokale tijd uit Surabaya voor een vlucht van twee uur naar Manado, op het eiland Sulawesi. Een uur na vertrek had de piloot nog contact met de verkeerstoren. Het vloog toen op tien kilometer hoogte en naderde Sulawesi. Even later verdween het vliegtuig van de radarschermen. Het weer ter plekke was op dat moment uiterst slecht en vermoed wordt dat dat de oorzaak is geweest van het verdwijnen van het toestel. Op het vliegveld van de nabijgelegen stad Makassar is heel even een noodsignaal ontvangen, maar dat duurde niet lang genoeg om de positie van het toestel te kunnen bepalen. Hoewel alles erop wijst dat het toestel is neergestort, werd er maandagavond nog altijd rekening mee gehouden dat het vliegtuig een noodlanding heeft gemaakt en dat er mogelijk nog overlevenden zijn.

Noodweer is ook de oorzaak geweest van het zinken van de veerboot Senopati Nusantara. Dit schip was onderweg van het eiland Borneo naar Semarang in midden-Java toen het vrijdagnacht in een zware storm verging. Volgens officiële cijfers had het schip 628 mensen aan boord. De meesten van hen waren Javaanse arbeiders die op weg waren naar hun geboortestreek om daar het islamitische slachtfeest Idul Adha te vieren. Ondanks de slechte weersomstandigheden zijn tot maandagavond tweehonderd opvarenden van het schip gered. Gevreesd wordt dat verreweg de meeste anderen met het schip naar de bodem van de zee zijn verdwenen.

De veerboot bleek niet bestand tegen de huizenhoge golven van de kolkende Javazee, waar al dagen een heftig noodweer woedt. Even voor middernacht, vrijdag, meldde de kapitein via de telefoon aan de haven dat het schip niet verder kon varen. Het was stuurloos geworden.

De kapitein gooide het anker uit om te wachten op het einde van de storm. Overlevenden verklaren dat de golven over het dek heen spoelden en het schip wild heen en weer slingerden. Uiteindelijk brak het in stukken en zonk. Binnen enkele minuten was het in de golven verdwenen. Het ging zo snel dat veel mensen geen tijd meer hadden om zich in veiligheid te brengen. Volgens een van de bemanningsleden die kon worden gered, is zeker 50 procent van de passagiers mee de diepte in gesleurd. De kapitein heeft niet eens meer kans gezien om een noodsignaal uit te zenden. Het schip zonk dertig kilometer buiten de kust van een groep kleine eilandjes, midden in de Javazee.

Aan dek van het schip hebben zich dramatische taferelen afgespeeld. ‘Het was een chaos. De kapitein riep de mensen op niet in paniek te raken. Wij moesten kalm blijven en bidden, zei hij’, aldus Martini, een van de overlevenden. Die oproep had geen enkel resultaat, omdat voor veel mensen al duidelijk was dat het schip de storm niet zou overleven. Dewi vertelt hoe mensen elkaar verdrongen om van de lager gelegen dekken naar boven te komen. Boven woedden gevechten om reddingsvesten, die door bemanningsleden in de menigte werden gegooid. Rubberbootjes werden door voor hun leven vechtende passagiers aan stukken getrokken.

Zaterdagochtend werd het eerste vlot met negen overlevenden gevonden. Pas aan het eind van de dag volgden er meer, en toen werd langzaam duidelijk in welk gebied moest worden gezocht. Marineschepen en vissersschepen pikten zondag en ook maandag tientallen mensen op. Helikopters ontdekten maandag nog enkele reddingboten met tientallen overlevenden, maar deze mensen konden door het slechte weer en de hoge golven tot maandagavond nog niet worden gered.

Veel overlevenden zijn er slecht aan toe. Zij lijden aan uitputting en onderkoeling. Hun kansen op overleven slinken met de dag. In de loop van maandag werd het aantal doden dat geborgen werd gaandeweg steeds groter.

In Rembang, op midden-Java is maandag een massagraf gegraven voor de niet-geïdentificeerde slachtoffers. Tot dat moment waren dat er 26, maar dat aantal zal in de komende dagen snel toenemen.

Voor de kust van Sumatra is op 28 december nog een tweede veerboot gezonken. Dit schip, de “Tristar I”, vervoerde een honderdtal passagiers, van wie de meesten gered konden worden. Maandag is een containerschip in de Javazee gestrand.

Als reactie op de ongelukken heeft de Indonesische minister van Transport, Hatta Radjasa, maandag opgeroepen de scheepvaart in de regio de komende week tot een minimum te beperken. Volgens de weersvoorspellingen zal het noodweer zich over grote delen van Indonesië zal uitbreiden en op veel plaatsen overstromingen zal veroorzaken.

De weersvoorspellingen en de aanhoudende reeks grotere en kleinere rampen die Indonesië treffen hebben onder de bevolking de nodige ongerustheid teweeggebracht. Die is nog vergroot door tal van onheilsvoorspellingen die zogeheten ‘paranormalen’ met het oog op de jaarwisseling op de televisie hebben gedaan.

Veel bewoners van gebieden die gevoelig zijn voor overstromingen en aardschokken hebben hun huizen verlaten en zoeken hun toevlucht bij familie op veilig geachte plaatsen, zoals de hoofdstad Jakarta.