Veel retoriek bij dialoog in Libanon

De leiders van Libanons ruziënde partijen zijn gisteren begonnen aan een ‘nationale dialoog’ van een week in een poging ernstige onrust te voorkomen....

Ondanks de verhitte retoriek kwamen vlak voor het begin van de gesprekken de eerste tekenen van een mogelijk compromis naar buiten. De anti-Syrische meerderheid heeft de toekomst van de pro-Syrische president, Emile Lahoud, opnieuw op de agenda gezet, als tegenwicht tegen de eis van de pro-Syrische partijen voor meer inspraak in de regering.

‘Het pro-Syrische kamp kan niet zowel het presidentschap als een veto in de regering hebben,” zei Saad Hariri, de leider van het anti-Syrische kamp en de zoon van de vorig jaar vermoorde ex-premier, Rafik Hariri. Die moord leidde tot massale anti-Syrische demonstraties en het vertrek van de Syriërs na een militaire aanwezigheid van bijna 30 jaar. Een anti-Syrische coalitie won bij de verkiezingen kort daarop een parlementaire meerderheid en domineert nu de regering van premier Fouad Siniora, waar ook de pro-Syrische Hezbollah-beweging in zit.

De sjiitische Hezbollah beweging eist sinds het einde van de oorlog met Israel afgelopen zomer afwisselend het aftreden van de regering of een grotere stem in het kabinet. Dat komt in de vorm van een eis voor een regering van nationale eenheid waar ook Hezbollahs christelijke bondgenoot, Michel Aoun, zitting in heeft. De partij wil zo meer dan eenderde van de kabinetszetels krijgen, wat in het Libanese systeem vetomacht met zich meebrengt. Hezbollahs leider, Hassan Nasrallah, heeft de meerderheid tot half november de tijd gegeven om zijn eisen in te willigen. Anders zal hij zijn aanhangers oproepen tot demonstraties om zo de regering ten val te brengen en nieuwe verkiezingen af te dwingen.

De anti-Syrische minister van Binnenlandse Zaken, Ahmad Fatfat, zei in een interview dat het opzetten van een internationaal tribunaal in de moordzaak op Rafik Hariri het enige is dat ‘zo urgent’ is . Hij meent dat Hezbollah wil voorkomen dat zo’n tribunaal er komt. Vier voormalige Libanese veiligheidschefs, naaste medewerkers van president Lahoud, wachten al op hun berechting. Een VN-resolutie om het tribunaal op te zetten, zit vast vanwege onenigheid tussen Rusland en de andere vier permanente leden van de Veiligheidsraad.

Volgens anderen probeert Hezbollah slechts de wapens en de eigen positie in Libanon te beschermen. De beweging zou vrezen dat de VN-macht in het land de aanvoerlijnen voor wapens vanuit Syrië gaat afsnijden.

Een hoge functionaris in de sjiitische Amal partij van parlementsvoorzitter Nabih Berri, een Hezbollah-bondgenoot die de gesprekken heeft georganiseerd, zei dat beide kampen een confrontatie willen voorkomen. ‘Wat is het alternatief? Niemand wil de weg inslaan van Irak en Gaza.’