EU-landen blijven bij vetorecht

De pogingen van de Europese Commissie om de EU-landen te bewegen hun vetorecht op het gebied van justitie en politiezaken te laten vallen, stuiten op flink verzet....

De Commissie wil dat het vetorecht komt te vervallen, omdat anti-terreurmaatregelen en pogingen de politiesamenwerking te versterken nu vaak vastlopen op het verzet van enkele landen. ‘De burgers willen meer veiligheid’, betoogde eurocommissaris Frattini. ‘Vraag maar aan rechters en aanklagers of ze tevreden zijn met de justitiële samenwerking. Zij vinden dat er geen samenhang is’.

Onder de Europese Grondwet zou het vetorecht flink worden beperkt, maar nu die door de Fransen en de Nederlanders is verworpen kan Europa volgens Frattini ‘niet stilzitten’. ‘De EU is als een fiets. Je moet doorfietsen, anders val je.’ Maar alleen Finland, Spanje, Frankrijk, Luxemburg en Portugal zijn onverkort voor het opgeven van het vetorecht. Bij Spanje speelt mee dat het vaak het doelwit is geweest van terroristische aanslagen.

Maar de Ierse minister van Justitie, Michael McDowell, zei te betwijfelen of Europese maatregelen ‘ook maar enig effect zouden hebben gehad’ op de terreuraanslagen in Madrid in 2004. Hij klaagde dat de EU een ‘ingebakken neiging heeft met wetten te komen’, zelfs als er geen problemen zijn.

Ierland en Groot-Brittannië zijn bang dat hun volksvertegenwoordiging buitenspel zal komen te staan, als de EU in justitiezaken het vetorecht schrapt. Zij hebben er ook bezwaar tegen dat de Europese Commissie het alleenrecht krijgt om wetten voor te stellen.

Duitsland is tegen omdat het vreest dat de Grondwet overboord zal worden gegooid, als de EU-landen nu al onderdelen daaruit gaan invoeren, Ook is Duitsland bang dat het laten vallen van het vetorecht eindeloos lang zal duren, omdat de parlementen van de EU-landen daarmee moeten instemmen. Maar volgens Frattini zal dat wel meevallen, omdat het om een vrij eenvoudige verklaring gaat, niet om een compleet verdrag.

Nederland neemt een middenpositie in. Den Haag ziet wel wat in het beperken van het vetorecht, maar dan vooral als het gaat om praktische zaken, zoals politiesamenwerking.