‘Een bivakmuts is op straat ook verboden’

Sinds december 2004 geldt in Vlaanderen een modelreglement op basis waarvan gemeenten vrouwen kunnen verbieden een burqa te dragen...

Vorig jaar veroorzaakten vier vrouwen in burqa opschudding in het Belgisch-Limburgse Maaseik. Sindsdien geldt in veel Vlaamse gemeentes een burqaverbod. De echtgenotes van twee van de geheel gesluierde Maaseikse vrouwen stonden deze maand terecht op een terrorismeproces in Brussel.

Een van hen, de 21-jarige Maureen R., werd zelf begin deze maand kortstondig in verband gebracht met zelfmoordaanslagen in Irak. Ze ontkende die beschuldiging van een getuige. Tegen haar man Rachid Iba werd deze maand in Brussel vijf jaar cel geëist wegens lidmaatschap van een terroristische organisatie. Op het proces van haar man verscheen Maureen R. ongesluierd en in westerse kleding.

De commotie in Maaseik leidde ertoe dat Marino Keulen, de minister voor Integratie in Vlaanderen, in december 2004 een modelreglement opstelde. Het stelt dat ‘personen die zich op openbare wegen en plaatsen en in openbare gebouwen bevinden, te allen tijde geïdentificeerd kunnen worden, teneinde meteen ook de sociale orde die een harmonieus verloop van de menselijke activiteiten verzekert te beschermen’.

De burqa wordt niet expliciet genoemd. Voor carnavalsvierders, bij processies en voor sinterklaas en de kerstman geldt het verbod niet. ‘Elke gemeenteraad kan zelf beslissen of ze dit reglement al dan niet overnemen’, aldus woordvoerder Dejaegher van minister Keulen. ‘Ze kunnen ook zelf de hoogte van de boete vaststellen.’

Volgens Dejaegher telt Vlaanderen amper burqadragers. ‘De minister wilde een verbod mogelijk maken voordat het een echt probleem werd. Er komen soms wel meldingen van vrouwen in burqa, maar dat blijken dan toch telkens gewone hoofddoekjes te zijn.’

Naast de vier processen-verbaal in Maaseik is in Antwerpen tot dusverre één vrouw beboet vanwege haar burqa, nadat de politie haar al twee keer had aangesproken. In Antwerpen bedraagt de boete 250 euro.

Het verbod ligt gevoelig. Burgemeester Frank Beke van Gent was er lang tegen gekant. ‘Voor mij is het een pure veiligheidskwestie. Je mag ook niet met een bivakmuts of een helm met donker glas over straat, omdat je dan onherkenbaar bent. Als humanist vind ik een burqa een symbool van onderdrukking van de vrouw, maar dat staat los van mijn beslissing als burgemeester.’

In het Brussels hoofdstedelijk gewest geldt in drie van de negentien gemeentes via de politieverordening een burqaverbod. In Wallonië speelt het debat niet. Ook niet nadat bekend werd dat Muriel Degauque, een autochtone Belgische vrouw, zich in november had opgeblazen in Irak. De laatste keer dat ze haar ouders bezocht, droeg ze een burqa.