Obama blijkt niet over water te lopen

Nu Obama na een stormachtige campagne regeert, is de glans eraf. Toch is zijn eerste jaar niet slecht verlopen (met video).

Een jaar geleden zat heel Amerika op de eerste dinsdag van november aan de tv gekluisterd. In Chicago aanvaardde Barack Obama zijn historische verkiezingsoverwinning.

Op dezelfde avond dit jaar kon de tv-kijker op kwaliteitszender HBO een documentaire zien, By the People, die nog één keer de messias-achtige verering toonde voor de kandidaat Obama. Maar voor de ontnuchtering hoefde je slechts te zappen. Op andere zenders liepen de uitslagen binnen van tussentijdse verkiezingen: een pak slaag voor de Democraten.

De glans van Obama is weg nu hij regeert. Maar betekent dat, dat hij een slecht eerste jaar heeft beleefd? Voor die conclusie is het te vroeg. Het is zelfs mogelijk dat hij een goed eerste jaar heeft beleefd.

Glans verdwijnt altijd, en die van Obama was wel erg sterk. Daar had hij zelf de hand in. Hij beloofde grote hervormingen zonder belastingverhoging. Hij zou Amerika veilig houden én netjes blijven. Hij zou Washington zelf veranderen.

Daar is allemaal nog weinig van terechtgekomen. Gezondheidszorg en klimaatwetgeving moeten nog door het Congres, Guantánamo is niet dicht en Democraten en Republikeinen vechten even verbeten als voorheen.

Tekst gaat verder onder video

]]>

Obama liet de kiezers geloven dat hij over water zou lopen. Maar geen Amerikaanse president kan over water lopen. Het Congres neemt de besluiten – en dat gaat moeizaam. Een vijandige buitenwereld verandert niet op slag door een nieuwe toon.

Teleurstelling was dus onvermijdelijk. Maar gemeten naar normale maatstaven heeft de president een productief eerste jaar beleefd. Het belangrijkste is de economische crisis. Obama nam verreikende en impopulaire beslissingen, zoals het grote stimuleringspakket en de redding van de banken en de autobedrijven.

De maatregelen waren peperduur en verre van perfect, maar de nieuwe regering liet zien dat ze alles zou doen om de neerwaartse spiraal te stoppen. Dat gaf de markt vertrouwen. Nu tekenen van een komend herstel zich aandienen, zijn de meeste economen het erover eens dat Obama een diepere recessie heeft voorkomen.

Bij de hervorming van het ziektekostenstelsel zal Obama evenmin volledig slagen. Maar in Washington verwacht iedereen dat een variant erdóór komt. Dat is de belangrijkste sprong in het sociale stelsel sinds de jaren zestig.

In het buitenland krijgt Obama welwillendheid maar geen concessies. Afghanistan kan een molensteen om zijn nek worden.

Maar hij blijft populair, ondanks de effectieve kritiek van de Republikeinen en de slechte economie. 52 procent van de Amerikanen keurt zijn optreden goed, bijna het percentage dat op hem stemde. Dat is geen beroerde score. Ronald Reagan stond op 41 procent toen de werkloosheid zo hoog was.

En Obama heeft enig groeipotentieel. Wat als volgend jaar de werkloosheid begint te dalen, de president zijn hervormingen als zinvol weet te verkopen en hij aankondigt iets aan het tekort te doen? Op de eerste dinsdag van november 2010, als alle Amerikanen in de midterm-verkiezingen een eerste oordeel vellen over Obama, dán moet je tv kijken.