Afrika kan indruk maken met efficiënte oventjes

Het was een symbolische daad, natuurlijk. Maar de boycot dinsdag door 55 Afrikaanse landen van het klimaatoverleg in Barcelona, de laatste ronde voor de slotconferentie over een klimaatakkoord in Kopenhagen, bracht wel iets teweeg. De wereld zag het continent optreden als één front. En Afrika kreeg gedaan dat meer tijd werd besteed aan zijn klacht dat de industrielanden de uitstoot van broeikasgassen veel te weinig willen terugdringen.

Dat Afrika slachtoffer is van klimaatverandering is onomstreden. Het wordt door droogten en overstromingen getroffen, terwijl het amper aan het broeikaseffect heeft bijgedragen. Afrika hoeft in een nieuw klimaatakkoord de CO2-uitstoot dan ook niet te beperken. Maar zou het geen goede indruk maken als het dit wel deed?

Een verschuiving in het soort projecten waarmee ‘emissierechten’ te verdienen zijn, biedt uitkomst.

Bedrijven die in een ontwikkelingsland de uitstoot met een ton terugdringen, ‘verdienen’ een ‘gecertificeerd emissierecht’ van 15 euro. Werd hiervoor eerst gekeken naar grote projecten als windmolenparken, tegenwoordig is een bredere aanpak mogelijk. Zo is er de Grameen Bank in Bangladesh, beroemd om zijn microkredieten. De bank wil 5 miljoen efficiënte oventjes verkopen, waardoor 30 miljoen mensen half zoveel brandstof verbruiken als nu. Zo dring je tot 2012 de uitstoot van CO2 met 1,5 miljoen ton terug, schat de bank.

Afrika, waar zoveel op hout wordt gestookt, kan vergelijkbare projecten opzetten. De ervaringen van het Wereldnatuurfonds in Goma, in Oost-Congo, kunnen helpen.

Bijna alle 600 duizend inwoners in deze stad stoken op houtskool, deels gemaakt van illegaal gekapt hout uit het nabije Nationale Park Virunga. De WNF-vertegenwoordiger aldaar zette daarom een netwerk op van lokale smeden, die ‘verbeterde’ oventjes maken. ‘Ze kunnen er nu 1.800 per maand maken’, zegt WNF-vertegenwoordiger Thierry Bodson vanuit Goma. ‘We staan op het punt hiervoor een radiocampagne te beginnen.’

De oventjes kosten 3,5 tot 6 euro en halveren het houtskoolgebruik per gezin tot één zak per maand – elke maand een besparing van 20 euro. Als Afrika dit voorbeeld op grote schaal volgt, verwerft het te verhandelen emissierechten, wordt de houtkap teruggedrongen, en ontstaat een oventjesindustrie. Een ware win-win-winsituatie.