Huurling Simon Mann vrijgelaten

Zijn broer en zus kwamen hem woensdag halen met een privétoestel, naar verluidt om hem mee te nemen naar zijn villa van 6,7 miljoen euro in het Britse New Forest. Oud-legerofficier en huurling Simon Mann (57) kan daar bijkomen van de vijftien maanden die hij doorbracht in een cel in de Afrikaanse oliestaat Equatoriaal-Guinea voor zijn rol bij een couppoging tegen president Teodoro Obiang.

Mann was echter tot 34 jaar veroordeeld. Geen wonder dat hij ‘tranen in zijn ogen’ kreeg, aldus de Guinese autoriteiten, toen hij hoorde dat Obiang hem en vier Zuid-Afrikaanse handlangers gratie had verleend.

Twee prominente Britten zullen nu wat minder goed slapen. Tijdens zijn proces verklaarde Mann dat zijn vroegere drinkmaat Mark Thatcher, zoon van ex-premier Margaret Thatcher, hem 235 duizend euro had betaald om de coup te plegen. Thatcher ‘maakte deel uit van het managementteam’ van het complot, aldus Mann; de plannen waren voorbereid in het Londense huis van de Libanese oliemiljardair Eli Calil.

Het idee was Obiang af te zetten en te vervangen door de oppositieleider in ballingschap, Severo Moto, die dit zou belonen met lucratieve oliecontracten. De coup mislukte echter toen Mann in 2004 met ruim zestig huurlingen werd gearresteerd in Zimbabwe, waar hun met wapens beladen vliegtuig een tussenstop maakte op weg naar Equatoriaal-Guinea. Vanuit zijn cel in Zimbabwe liet Mann ‘Smelly’ en ‘Scratcher’ om hulp vragen, de bijnamen voor Calil en Thatcher, blijkt uit een brief die het Britse Newsnight in bezit kreeg.

Thatcher, die in Spanje woont, werd in 2004 in Zuid-Afrika opgepakt. Hij bekende uiteindelijk, als onderdeel van een schikking, een van de huurlingen 185 duizend euro te hebben gegeven om een helikopter te kopen. Thatcher gaf toe te vermoeden dat die ‘gebruikt kon worden voor activiteiten van huurlingen’. Verdere betrokkenheid ontkent Thatcher echter, net als Eli Calil.

Beiden hopen dat Mann de beschuldigingen intrekt, bijvoorbeeld omdat hij ze onder druk zou hebben afgelegd. Maar gerust zullen ze er niet op zijn – Obiang liet Mann vervroegd vrij omdat hij ‘goed had samengewerkt’, aldus een adviseur van de regering in Equatoriaal-Guinea woensdag in The Guardian. Mann had ook ‘een aantal verklaringen afgelegd’ tegenover leden van Scotland Yard die hem in zijn cel opzochten. Inderdaad zegt de Britse politie te onderzoeken of op Britse bodem een terreurdaad is voorbereid. Ook Equatoriaal-Guinea is nog geïnteresseerd in Thatcher. Volgens justitie daar zijn er ‘sterke aanwijzingen’ dat hij een deel van de coup financierde.

Obiang, die zelf in 1979 via een coup aan de macht kwam en sindsdien menig mensenrecht schond, had nóg een reden om Mann en de vier Zuid-Afrikanen nu vrij te laten: woensdag bracht de Zuid-Afrikaanse president Zuma een bezoek aan het land.

Zuid-Afrika ontkent op vrijlating van de vier te hebben aangedrongen. Maar, zegt een commentator in The Guardian, slechts weinig staatshoofden komen naar Equatoriaal-Guinea. ‘Niemand neemt het je kwalijk als je denkt dat beide landen een akkoord hebben gesloten.’