IJsland betaalt lening later of nooit af

Het IJslandse parlement wil de voorwaarden van de Nederlandse lening van 1,3 miljard verzachten. Het land wil alleen terugbetalen als de economie weer groeit.

Dit blijkt uit de aanvullende voorwaarden die de economische commissie van het IJslandse parlement heeft gesteld. Later deze week zal het parlement over het voorstel stemmen. De verwachting is dat het voorstel ongewijzigd wordt goedgekeurd.

Icesave-debacle

De lening is het gevolg van het Icesave-debacle waarbij 144 duizend Nederlanders spaargeld kwijtraakten. Volgens het Europese depositogarantiestelsel had IJsland de eerste 20.000 euro moeten vergoeden, maar het land was daartoe niet in staat. De Nederlandse regering besloot de spaarders grotendeels schadeloos te stellen en sloot vervolgens met IJsland een overeenkomst dat de benodigde 1,3 miljard over vijftien jaar zou worden terugbetaald. Groot-Brittannië sloot eenzelfde lening af ter waarde van 2,7 miljard euro.

In IJsland is er grote weerstand tegen beide leningen. Het afgelopen weekeinde gingen drieduizend IJslanders de straat op om ertegen te protesteren. Ze vinden het onacceptabel dat zij moeten opdraaien voor het speculatieve gedrag van de IJslandse bankiers.

De gemiddelde IJslander vindt het bovendien onrechtvaardig dat hij zo zwaar wordt aangeslagen vanwege een systeemcrisis die niet door IJsland is veroorzaakt. Het parlement wil zich daarom nu het recht voorbehouden de lening helemaal niet terug te betalen, zo blijkt uit een andere voorwaarde. Mocht in de toekomst een – niet nader genoemde – rechter besluiten dat het Europese depositogarantiestelsel bij een systeemcrisis niet werkt, dan komen bestaande afspraken te vervallen.

Belastingbetaler

Het ministerie van Financiën wil pas reageren, als het voorstel definitief is goedgekeurd. Volgens minister van Financiën Bos is de lening al vriendelijk. De eerste zeven jaar hoeft IJsland niets te betalen – al wordt er jaarlijks wel 5,55 procent rente bij de schuld opgeteld. IJsland probeert zo veel mogelijk geld bij Landsbanki weg te halen, de moeder van Icesave. Zo hoopt het 75 procent van het bedrag te vergaren. De resterende 25 procent komt ten laste van de belastingbetaler, die dat bedrag vanaf 2016 moet gaan aflossen. Het plafond dat het parlement eist, zou bij een economische groei van 3 procent neerkomen op 7,2 miljoen euro per jaar. Dat is lang niet genoeg om in de resterende acht jaar rente en aflossingen te betalen.