Google gaat er vandoor met Frans cultuurgoed

Wie bij Google Book Search de namen van klassieke Franse schrijvers intikt komt in de literaire hemel terecht. Victor Hugo, Antoine de Saint-Exupéry, Stendhal, Honoré Balzac – veel werken van deze auteurs zijn met enkele muisklikken beschikbaar. In het Frans, in het Engels, soms ook in het Nederlands.

En het wordt nog mooier. De Franse ‘vleugel’ van de Google bibliotheek wordt de komende maanden nog verder uitgebouwd, nu het Amerikaanse internetbedrijf een deal heeft gesloten met de Bibliothèque National de France. Google gaat de dertien miljoen boektitels die in deze Franse nationale bibliotheek in Parijs te vinden zijn digitaliseren en – mits ze rechtenvrij zijn – op internet kosteloos aanbieden.

De overeenkomst tussen de Bibliothèque en het Amerikaanse Google is in nationalistische Frankrijk – het zal niet verrassen – niet met gejuich ontvangen. ‘Google heeft gewonnen', kopte La Tribune, de krant die de primeur over de deal had. ‘De Bibliotheek heeft zich laten verleiden’, schreef Le Figaro.

Jarenlang vocht de bibliotheek, en met name voormalig directeur Jean-Noël Jeanneney, tegen ‘het Amerikaans imperialisme’ van Google. De toenmalige Franse president Chirac maakte zich sterk voor een door de Europese Unie gesteund digitaal project, genaamd Europeana. Die is sinds vorig jaar online, maar Europeana haalt het niet met het aanbod dat de Google Book Service biedt.

De beslissing om tóch met Google in zee te gaan, was puur financieel, zegt de huidige Bibliothèque-directeur, Denis Bruckmann. Frankrijk bood ‘slechts’ vijf miljoen euro per jaar om te bibliotheek te digitaliseren binnen Gallica, het eigen Franse digitale systeem, terwijl er alleen al 80 miljoen euro nodig is om alle boeken van 1870 tot 1940 te scannen. Met de bijdrage van Google (een bedrag werd niet bekend gemaakt) kan de digitalisering van de Bibliotheque National de France veel sneller gestalte krijgen.

De Franse bibliotheek is niet de eerste vooraanstaande boekencollectie die door Google wordt ‘overgenomen’ en op internet geopenbaard. Liefst 29 andere grote bibliotheken maken al deel uit van het boekenproject van het Amerikaanse internetbedrijf, waaronder de Bodleian Library in Oxford, de bibliotheken van de Harvard University en de de Princeton University, de Bayerische Staatsbibliothek en de Bibliotheek van de Universiteit Gent.

Daarnaast heeft Google een ‘partnerschap met meer dan 20.000 uitgevers en auteurs’. Eind vorig jaar sloot het internetbedrijf een overeenkomst van 125 miljoen dollar met Amerikaanse uitgevers en schrijversbonden over publicatierechten.

Ook Europese schrijvers kunnen geld krijgen voor boeken die door Google worden ‘gepubliceerd’.