Amerikaanse politie weer in opspraak

Een zwarte hoogleraar werd in zijn eigen huis wegens inbraak opgepakt. Excuses bleven uit. Stom, oordeelt de president.

Stel, na een week hard werken in het buitenland word je thuisgebracht door je vertrouwde taxichauffeur. De voordeur wil niet open. Via de achterdeur kom je binnen en samen met de chauffeur probeer je de voordeur alsnog te openen. Ineens staat er een agent in je huis, en een paar minuten later word je in handboeien afgevoerd omdat de buren dachten dat je een inbreker was.

Dit overkwam vorige week prof. Henry Gates, een vooraanstaand hoogleraar aan de Harvard Universiteit. Gates, een autoriteit op het gebied van rassenverhoudingen en een vaste gast in tv-programma’s, is bevriend met president Obama. Nu staat hij met handboeien om op de voorpagina.

Werden Gates en zijn chauffeur opgepakt omdat ze zwart waren en bij een huis in een chique blanke wijk in Cambridge, Massachusetts, stonden? Gates dacht onmiddellijk van wel, en beschuldigde de blanke agent van racisme: ‘Ga je zo met een zwarte man om in Amerika?’

Gates identificeerde zichzelf als de bewoner van het huis, vervolgens vroeg hij om de naam en het nummer van de agent. De ruzie liep hoog op, en Gates werd gearresteerd wegens ongepast gedrag.

Op het politiebureau werd hij al snel vrijgelaten. In een gezamenlijke verklaring zeggen Gates en de politie van Cambridge het incident te betreuren. Maar het heeft Gates de ogen geopend: ‘Het maakt niet uit wat ik aan had, het maakt niet uit wat ik zei. Die agent was er toch van overtuigd dat ik schuldig was.’ De hoogleraar wil nu onderzoek doen naar raciale vooroordelen bij justitie. ‘Het systeem om misdaad te bestrijden is verrot.’

De politie blijft de agent verdedigen. Vast staat dat Gates tegen de man is uitgevaren, wat Amerikaanse agenten doorgaans niet pikken. De politie van Cambridge heeft geen excuses aangeboden, zoals Gates wil.

Wie er ook gelijk heeft, de Verenigde Staten zijn opnieuw herinnerd aan een gevoelige kwestie: de behandeling van burgers met een gekleurde huid door de politie.

Iedereen weet dat zwarten soms worden aangehouden wegens wat spottend ‘driving while black’ wordt genoemd – rijden terwijl je zwart bent. Zwarten klagen dat voor hen strengere normen gelden dan voor blanken. Eén op de negen zwarte jonge mannen zit in de gevangenis.

Ook president Obama heeft zich nu uitgesproken: ‘De politie van Cambridge heeft stom gehandeld door iemand te arresteren die bewees dat hij in z’n eigen huis was’, zei hij woensdag. Of er racisme in het spel was, weet hij niet. Maar: ‘Ik weet dat dit land een lange geschiedenis kent waarin zwarten en latino’s buitenproportioneel vaak worden aangehouden door de politie. Dat is gewoon een feit’ .

Dat doet niets af aan de enorme vooruitgang in de Verenigde Staten , zei Obama. ‘Ik sta hier als het bewijs.’ Maar, zei Amerika’s eerste zwarte president, de ongelijke behandeling ‘achtervolgt ons nog steeds’.