Raadsel vermiste Romanovs 'opgelost'

Het Romanov-raadsel lijkt opgelost. De stoffelijke resten van twee nog vermiste kinderen van de laatste Russische tsaar, onder wie kroonprins Alexej, zijn met dna-analyse geïdentificeerd.

Dat schrijft een internationale groep forensische wetenschappers in het online-tijdschrift PLoS ONE. Hoe het tijdens de Russische Revolutie precies is afgelopen met de tsarenfamilie, en met name met ‘tsarevitsj’ Alexej, gold lang als een mysterie.

De afgezette tsaar Nicolaas II, zijn vrouw Alexandra en hun vijf kinderen werden in 1918 door de bolsjewieken nabij Jekaterinenburg in de Oeral gevangengezet. Op 17 juli van dat jaar werden zij samen met hun huisdokter en drie bedienden door een vuurpeloton geëxecuteerd, waarschijnlijk vanwege een mogelijke bevrijdingsactie door loyalistische troepen.

De bolsjewieken probeerden de elf lijken aanvankelijk tevergeefs in een verlaten mijnschacht te laten verdwijnen. Uiteindelijk werden ze in een veld begraven: negen personen in één graf en twee kinderen apart, nadat eerst was geprobeerd hun lichaam te verbranden.

Ontdekt
Het massagraf werd pas in 1991 ontdekt. Genetische tests wezen destijds uit dat daarin vrijwel zeker de overblijfselen lagen van de tsaar, de tsarina en drie van hun dochters. Over de andere twee kinderen bleef twijfel bestaan.

In 2007 ontdekten amateur-archeologen 70 meter verderop een tweede graf met menselijke resten – stukjes bot en tanden van mannelijke en vrouwelijke herkomst. Die resten zijn nu op verzoek van de Russische autoriteiten op dna onderzocht en vergeleken met de overblijfselen uit het eerste graf en nog levende (verre) verwanten, onder wie de Britse prins Philip.

Blind uitgevoerd
De onderzoekers keken naar drie soorten dna. Via mitochondriaal dna werd verwantschap in vrouwelijke lijn vastgesteld, met tsarina Alexandra en een verwant in vrouwelijke lijn, prins Philips. Mannelijke verwantschap werd bepaald met dna van het Y-chromosoom, via een tand van Nicolaas II en een levende Romanov-neef. Tenslotte werd de identiteit van verschillende leden van de Romanov-familie uit beide graven vastgesteld via profielen met 16 kenmerken uit het celkern-dna.

Om zeker te zijn van de resultaten werden de tests onafhankelijk van elkaar en blind uitgevoerd door twee onderzoeksgroepen, het dna-lab van het Amerikaanse leger in Rockville, Maryland, en een Oostenrijks instituut in Innsbruck. De uitkomsten zijn daarna geëvalueerd door een derde, Schotse, deskundige, die in 1991 het eerste dna-onderzoek had gedaan.

De uitkomsten laten geen ruimte voor twijfel, schrijven de onderzoekers: de twee lichamen in het in 2007 gevonden graf zijn van kroonprins Alexej en een van zijn zusters. Daarmee zijn alle zeven leden van de tsarenfamilie geïdentifeerd. Het staat nu dan ook eindelijk vast dat geen van hen de 17de juli 1918 overleefde, aldus de onderzoekers.