Komedie over Fritzl-zaak is geen ‘incestsatire’

In Oostenrijk is een controversieel toneelstuk over Josef Fritzl, de man die ervan verdacht wordt zijn dochter jarenlang te hebben opgesloten en verkracht, maandagavond onder groot protest in première gegaan.

De verontwaardiging over Pension F. – zoals de oorspronkelijke titel Pension Fritzl na protest was aangepast – was zo groot dat in het Weense theater 3raum-Anatomietheater, waar de première plaatsvond, politieagenten waren ingezet. Voor de voorstelling waren alle posters van Pension F. beklad, was een deur van het theater dichtgelijmd en had regisseur Hubsi Kramar doodsbedreigingen gekregen.

Drie Oostenrijkse kranten hadden in een gezamenlijke campagne opgeroepen de cultuursubsidies voor ‘smeerlap’ Kramar in te trekken. De rechtse oppositiepartij FPÖ noemde de komedie het toppunt van ‘smakeloosheid’.

Mediasatire
Maar regisseur Kramar verdedigde zich dat Pension F. geen ‘incestkomedie’ zou worden, zoals de kranten suggereerden, maar een ‘mediasatire’, een commentaar op de omgang van de media met de Fritzl-zaak.

Op een vooraf belegde persconferentie noemde hij de drie agerende kranten ‘huichelachtig’. De kranten die zelf het meest sensationeel hadden bericht over de Fritzl-zaak, riepen nu het luidst schande over zijn toneelstuk, aldus Kramar.

Na de meer dan drie uur durende première lijkt de regisseur in zijn doel geslaagd. ‘Dit veelal geïmproviseerd stuk is zeer experimenteel en zet acteurs in, die samenwerken met slachtoffers van misbruik’, schrijft de BBC-correspondente dinsdag op de website. ‘Het stuk neemt verschillende aspecten van de Oostenrijkse politiek en maatschappij op de hak’, schrijft de Oostenrijkse krant Die Presse.

Cameraploegen
Die Presse beschrijft hoe na de voorstelling cameraploegen van BBC, Al-Jazeera en vier Oostenrijkse tv-zenders naar het podium stormen om regisseur Kramar te interviewen. ‘Dan wordt duidelijk dat een essentieel deel van de dramaturgie werkt, en dat daarvoor bereidwillige medespelers zijn gevonden’, schrijft Die Presse. ‘Voor de tweede voorstelling zijn cameraploegen uit Denemarken, Nederland, Rusland en Zwitserland geaccrediteerd.’

In februari worden nog vier voorstellingen gehouden, die bijna alle zijn uitverkocht. In april wordt het stuk hernomen, maar dan aangepast aan de actualiteit. Het proces tegen Josef Fritzl begint op 16 maart, en zal waarschijnlijk opnieuw tot een mediaspektakel leiden.

De 73-jarige Fritzl is aangeklaagd voor onder meer moord, verkrachting en incest. Hij heeft bekend dat hij zijn dochter jarenlang in zijn kelder heeft opgesloten, verkracht en zeven kinderen bij haar heeft verwekt. Maar hij ontkent de moord op één van die kinderen, dat kort na de geboorte is overleden en door Fritzl is verbrand.