Iran maakt nog geen kernbom, maar kan zo besluiten om dat wel te doen

Iran zal dit jaar nog geen atoomwapen kunnen ontwikkelen. Het land heeft nog niet voldoende verrijkt uranium om een kernwapen te maken.

Dat blijkt volgens persbureau Reuters uit een conceptrapport van het the Institute for Science and International Security (ISIS). 'Zolang de voorraad verrijkt uranium zo laag is als vandaag de dag is het onwaarschijnlijk dat Iran een nucleair wapen produceert', aldus het rapport.

De timing van het rapport is opvallend, omdat de spanning tussen met name de Verenigde Staten en Iran de afgelopen weken is opgelopen. Iran heeft herhaaldelijk gedreigd om de voor het olietransport belangrijke Straat van Hormoez af te sluiten. De VS hebben gezegd dit niet te zullen accepteren.

Bovendien uitte het ISIS juist vorige week nog een waarschuwing om de capaciteit van Iran om een atoombom te bouwen niet te onderschatten. 'Iran heeft al enkele cruciale beslissingen gemaakt waardoor het snel nucleaire wapens kan maken', schreven drie onderzoekers op 18 januari op de website van het instituut.

Iran heeft volgens het ISIS de afgelopen jaren hard gewerkt aan de infrastructuur die nodig is om een nucleair wapen te kunnen lanceren, zo concludeerde het internationaal atoomagentschap IAEA afgelopen november. Zo zouden er al raketten zijn ontwikkeld die een kernkop kunnen dragen. 'De dreiging mag absoluut niet onderschat worden', aldus de onderzoekers.

Teheran heeft volgens hen nog geen 'beslissing gemaakt' om ook daadwerkelijk een nucleair wapen te ontwikkelen. Als het land die beslissing wel maakt, kan een wapen snel gemaakt zijn, aldus de onderzoekers. 'Gezien de gestage vooruitgang van Iran zou een onderschatting van het probleem de mogelijkheid om vreedzaam in te grijpen ernstig belemmeren', waarschuwden ze.

Sabotageacties
Verrijkt uranium is uranium waarin de isotoop uranium-235 meer vertegenwoordigd is dan in uranium zoals het van nature voorkomt. Het bereiken van een hoger percentage wordt 'verrijken' genoemd. Als dit uranium wordt opgewerkt tot zo'n 90 procent, kan het worden gebruikt voor een atoombom. Dan heet het weapons grade uranium. Tot nu toe wordt Iran door het IAEA in staat geacht om tot 20 procent verrijkt uranium te maken. Iran heeft zeker 5,7 kilo hoogverrijkt uranium geproduceerd.

Iran is het dus niet gelukt om voldoende van dit verrijkt uranium te maken, maar het kan ook een bewuste keuze zijn. Volgens het rapport deinst Iran terug voor verdere ontwikkeling. De al opgelegde sancties vanuit het buitenland en de dreiging van Israël en de VS hebben hun werk gedaan, aldus het ISIS.

Zowel Israël als de VS zullen er alles aan doen om te voorkomen dat Teheran daadwerkelijk zal beschikken over atoomwapens. Voorlopig blijft het nog bij sabotageacties, maar Israël heeft vaak gewaarschuwd voor verdergaande acties, mocht Iran doorgaan met het atoomprogramma.

In november werd een uraniumverwerkingsfabriek bij Isfahan nog zwaar beschadigd na een zware ontploffing. Dat was geen ongeluk, lieten Israëlische inlichtingenfunctionarissen daarna weten. Ook zijn diverse Iraanse atoomgeleerden in Iran geliquideerd.

Iran zegt al jaren dat het nucleaire installaties gebruikt voor 'vreedzame nucleaire activiteiten', zoals energiewinning. Dat wordt ook wel 'nucleair hedging' genoemd: er wordt een atoomwapen ontwikkeld onder de dekmantel van energieproductie.

Deze week besloot Europa om de Verenigde Staten te volgen in een olie-embargo tegen Iran. Hiermee willen Europa en de VS Iran dwingen om te stoppen met haar nucleaire programma. Iran noemde het boycot 'economische zelfmoord' en dreigt bovendien de voor het olietransport belangrijke Straat van Hormoez af te sluiten.

Het ISIS is een Amerikaans onderzoekinstituut dat gefinancierd wordt door de Amerikaanse overheid.