Nigeria is opgeschrikt door de zoveelste aanval van de islamitische terreurgroep Boko Haram. Bij een van de bloedigste aanslagen tot nu toe kwamen gisteravond in de noordelijke stad Kano waarschijnlijk meer dan 140 mensen om het leven. Wie zit erachter Boko Haram en wat wil de groepering bereiken? Dreigt er in het land nu een burgeroorlog?

Boko Haram betekent zo veel als 'westerse scholing is verboden'. De groep begon als een vrij geïsoleerde beweging in de noordoostelijke stad Maiduguri. De oprichter, Mohammed Yusuf, is door leden van de Nigeriaanse veiligheidsdienst vermoord, maar dit jaar is Boko Haram tot een nationale bedreiging uitgegroeid.

Wetgeving
De beweging zegt uit te zijn op de invoering van strenge islamitische wetgeving in heel Nigeria en heeft waarschijnlijk banden met Aqim, Al Qaida in de Islamitische Maghreb, een groep die verantwoordelijk is voor ontvoeringen in de Sahel. Boko Haram zou ook contacten hebben met Al Shabaab in Somalië.

Vorig jaar pleegde de Nigeriaanse beweging onder meer grote aanslagen in de hoofdstad Abuja en tijdens Kerstmis. Politieke waarnemers gaan ervan uit dat Boko Haram mogelijk nieuw leven is ingeblazen door noordelijke Nigeriaanse politici, die menen aan macht te hebben ingeboet onder de zuidelijke president, Goodluck Jonathan.

Bestuur
Die gaf begin januari toe dat sympathisanten van Boko Haram zijn vertegenwoordigd in het bestuur en de veiligheidsdiensten van Nigeria.  Een groep van noordelijke burgerorganisaties meent dat onder de dekmantel van Boko Haram pogingen worden gedaan om 'massale conflicten tussen moslims en christenen' te forceren. Bloedige conflicten, die president Jonathan het politieke leven zullen kosten.

Deze wil met 5 miljard euro met name de veiligheidsdiensten versterken om ook Boko Haram uit te schakelen. Eerder bleken zulke exercities echter weinig uit te halen. Keihard optreden tegen 'sympathisanten' van Boko Haram deed de noordelijke bevolking nog meer sympathie voor het centrale gezag verliezen.

Facties
De aanslagen in Kano, dat eerder van Boko Haram verschoond leek te blijven, tonen ook dat de beweging zich verspreidt. Sommige waarnemers menen dat niet sprake is van één groep, maar dat binnen Boko Haram diverse facties actief zijn met deels eigen motieven.

Voor sommigen is het doemscenario aangebroken. Nigeria, het land waar moslims en christenen door Britse kolonialen tot een altijd knellende band zijn gesmeed, dreigt zichzelf te gronde te richten. Zo althans ziet bijvoorbeeld de schrijver en Nobelprijswinnaar Woyle Soyinka het. Volgens hem is een vergelijking met de Biafra-burgeroorlog eind jaren zestig van de vorige eeuw, die een miljoen mensen het leven kostte, niet overdreven. 'We zien de natie de weg richting burgeroorlog gaan', zei hij in een interview met de BBC.