Spanning rond Iran loopt op; harde maatregelen gewenst?

Met het op het matje roepen van een aantal Iraanse ambassadeurs laat Europa merken dat het de bestorming van de Britse ambassade in Teheran niet over zijn kant laat gaan. Vandaag bespreken de Europese ministers van Buitenlandse Zaken of er ook echt harde maatregelen, zoals sancties, moeten worden genomen. De vraag is of dat wel verstandig is, gezien de onderhandelingen over de nucleaire ambities van Iran op zijn zachtst gezegd al moeizaam verlopen.

Dinsdag werd de Britse ambassade in Teheran door een woedende menigte bestormd, waarop de Britten al hun ambassadepersoneel terugtrokken. Een ambassadeur op het matje roepen is bij dergelijke misstanden gebruikelijk.

Maar niet alleen Groot-Brittannië riep haar ambassadeur terug uit Iran, ook andere Europese landen, waaronder Nederland, deden dat. 'Dat mag worden gezien als een politiek signaal van solidariteit met de Britten', zei het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken gisteren. Maar het kan ook worden opgevat als een signaal dat Europa dergelijk gedrag niet tolereert. De vraag is nu dus of er harde acties nodig zijn.

Krachtig signaal
Oud-minister van Buitenlandse Zaken Ben Bot, die van 1992 tot 2003 permanent vertegenwoordiger van Nederland bij de Europese Unie was, sprak vanmorgen op Radio 1 over de noodzaak van een 'krachtig signaal'. 'Het is natuurlijk niet niks als een Europese ambassade op deze manier wordt bestormd, terwijl de oproerpolitie ernaar staat te kijken. We hebben de beelden allemaal op televisie kunnen zien. Daar past een krachtig signaal, en ik denk dat het goed is als de EU-landen besluiten tot extra sancties.'

Tegelijkertijd waarschuwt Bot dat het isoleren van een land ertoe kan leiden dat het volk niet goed meer beschermd kan worden. En voor de handel is het ook niet bevorderlijk. 'En bovendien kan het een averechts effect hebben op de dialoog met Iran over de nucleaire ambities van dat land. De sancties moeten daarom niet te lang gaan duren. En de EU-landen moeten zich afvragen hoe ze die dialoog op gang kunnen houden.'

Bot hoopt niettemin dat een stevig signaal vanuit Europa werkt als een 'eye-opener' voor Iran. 'Ik hoop dat het Iraanse volk daardoor gaat inzien dat ze hiermee te ver zijn gegaan, tot hier en niet verder, en dat ze gaan kijken of ze de relatie met Europa niet toch weer wat kunnen verbeteren.'

Nucleaire bom
Eerder deze maand rapporteerde het Internationaal toomagentschap IAEA dat Iran in elk geval recentelijk aan het ontwerp voor een nucleaire bom heeft gewerkt. President Herman van Rompuy van de Europese Commissie zei begin deze week dat de Europese Unie nieuwe sancties tegen Iran aan het voorbereiden is, maar wilde daar niet in detail op ingaan.