Griekenland beleeft dagen vol politiek drama

Het woord 'drama' is van Griekse herkomst. En de afgelopen dagen kregen we er in Athene weer genoeg van voorgeschoteld. Er waren volop molotovcocktails en traangaswolken. Er was een crisisberaad in de socialistische regeringspartij. En de Griekse premier Papandreou kondigde een herschikking aan van zijn regering.

Papandreou probeert met het nieuwe kabinet het vertrouwen te herwinnen van zijn morrende socialistische partij. Ook hoopt hij het Internationaal Monetair Fonds, de Europese Unie en de financiële markten er van te overtuigen dat hij de hervormingen blijft uitvoeren. 'We zullen vechten en winnen, voor Griekenland, voor zijn volk en voor nieuwe generaties', aldus de premier.

Maar het pandemonium roept onvermijdelijk de vraag op of de nieuwe Griekse regering wel in staat zal zijn de beloofde ingrijpende hervormingen door te voeren.

Failed staat
Griekenland is in financieel opzicht inmiddels een failed state, een mislukte staat. Volgens kredietbeoordelaars is de kredietwaardigheid van het land slechter dan die van heel wat Afrikaanse staten. De Griekse overheid kan ambtenarensalarissen en andere onkosten alleen nog betalen dankzij tientallen miljarden euro's aan noodleningen van de EU en het IMF. En als er de komende weken geen nieuwe miljardenhulp komt, dan heeft de Griekse regering in de loop van komende maand letterlijk geen geld meer. Papandreou heeft, onder druk van EU en IMF, al wel een reeks pijnlijke hervormingen doorgevoerd. Maar het laatste half jaar is de vaart eruit gegaan. Terwijl de zwaarste klussen juist nog wachten.

Zo moet Papandreou de komende vier jaar de omvang van de overheid met eenvijfde verminderen. Hij zal daarvoor de strijd moeten aangaan met een van de kernproblemen van het Griekse systeem. Want politici hebben de bureaucratie decennialang misbruikt om aanhangers te belonen met baantjes. 'De politici moeten nu hun eigen vriendjes aanpakken', zegt Gikas Hardouvelis, hoogleraar financiële economie aan de Universiteit van Piraeus. 'Dat wordt heel, heel moeilijk.'

50 miljard
Papandreou moet bovendien tot en met 2015 voor 50 miljard euro privatiseren. Maar hoe reëel de privatiseringsplannen zijn, valt te bezien. Vakbonden verzetten zich met stakingen en demonstraties tegen de 'uitverkoop'.

'Het totaalbedrag van 50 miljard aan privatiseringen is ook uit de lucht gegrepen', zegt Manos Matsaganis, docent economie aan de Athens University of Economics and Business. 'Griekenland gaat niet de beste prijzen krijgen, want iedereen weet dat het met zijn rug tegen de muur staat.'

Het politieke drama van de afgelopen dagen maakt duidelijk hoe wankel de steun is voor de economische maatregelen. Papandreou heeft, op aandringen van de EU en het IMF, geprobeerd de conservatieve oppositiepartij Nieuwe Democratie achter zijn plannen te krijgen. Maar zonder succes. En ook in zijn eigen socialistische partij Pasok blijft er veel weerstand.

Geen alternatief
Toch is er geen alternatief. Als de conservatieve oppositie de hervormingen zou moeten doorvoeren, zou het verzet waarschijnlijk nog veel groter zijn. De machtige Griekse vakbonden, die banden onderhouden met de socialistische partij, zouden het land dan echt helemaal plat leggen. De socialisten zijn de enigen die de pijnlijke maatregelen kunnen doorvoeren.

Er zit voor de buitenlandse geldschieters, waaronder Nederland, dan ook niks anders op dan door te modderen met Papandreou. Maar succes is bepaald niet gegarandeerd.