© ANP
© ANP © UNKNOWN

Volkstelling in Nederland: dat doen we virtueel

Elk jaar worden er over de hele wereld volkstellingen georganiseerd. In Duitsland zijn vandaag voor het eerst in 25 jaar ondervragers langs de deuren gegaan en ook in Ierland en China wordt de balans opgemaakt. In Nederland komt het ouderwetse fenomeen al jaren niet meer voor. Tellen onze inwoners nog wel mee?

Bij een volkstelling worden vragen gesteld over onder andere werk, gezin, inkomen en opleiding. De telling moet dus inzicht bieden in de elementaire gegevens van een land. De vragen worden gesteld door speciale 'volkstellers', in Duitsland zijn dit er 80.000. In Nederland werd de volkstelling voor het laatst in 1971 georganiseerd. Een klein percentage van de bevolking was tegen de telling, waarmee een klein maar fel protest werd ingezet.

Big Brother
Volgens Peter Doorn, werkzaam bij Data Archiving Network Service, zijn Nederlanders niet blij met de 'Big Brother is watching you'-benadering. 'Vandaag de dag weet het bedrijfsleven veel over ons via social media. Die angst die we in de jaren '70 hadden is dus ingehaald, want onze ideeën over privacy zijn anders geworden. Het is nu meer een 'Privacy is dead, get over it'- verhaal', aldus Doorn op Radio 1. Sinds 2001 hanteert het Nederlandse Centraal Bureau voor de Statistiek een 'virtuele volkstelling', waarbij bestanden automatisch worden gekoppeld aan de gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens, op basis van het burgerservicenummer.

Waarom wordt er bij onze oosterburen dan wel een volkstelling gehouden? Volgens Doorn speelt het feit dat Duitsland een federale staat is mee. 'Er worden veel regionale administraties gehanteerd, in Nederland gebeurt alles nationaal'. Daarnaast houdt het CBS alle gegevens nauwkeurig bij.

Kosten
De belangrijkste reden dat ons kikkerland geen massale telling hanteert, is de financiële factor. Het op pad sturen van volkstellers kost veel tijd en geld. Met het digitaal koppelen van gegevens ben je dus veel goedkoper uit. Nederland wordt dan ook gezien als voorloper op het gebied van volkstelling. De kans dat we teruggrijpen naar de 'oude manier' van tellen, is nihil. Doorn: 'Als je langs de deuren gaat, zul je altijd mensen missen. Een compleet beeld van het aantal illegalen zul je ook niet krijgen. Het feit dat we nu zo'n 5% van de kosten kwijt zijn in vergelijking met voorheen, is het belangrijkste argument.'

Dit jaar staat weer een virtuele volkstelling van het CBS gepland.