Een shutdown dreigt in Amerika - maar wat is dat?

Het kan u misschien zijn ontgaan in al het wereldnieuws, maar de mogelijkheid bestaat dat de Amerikaanse overheid moet sluiten.

De overheid? Sluiten? Het is geen supermarkt, toch?
De government shutdown, heet het.  Daarmee wordt bedoeld dat de overheid geen 'niet-essentiële' diensten kan verlenen, simpelweg omdat er geen geld voor is. Alleen de brandweer, politie, de wegendiensten en nog zo wat instanties blijven werken, de rest sluit.

Overigens hoeft een shutdown niet te betekenen dat de rekeningen letterlijk leeg zijn, het heeft er mee te maken dat wetgevende instanties in de Verenigde Staten geen akkoord bereiken over hoe bepaalde onderdelen van de overheid worden gefinancierd. Er ontbreken dus, simpel gezegd, afspraken en regels over wie hoe veel geld krijgt in het lopende fiscale jaar. Totdat die regels er wel zijn, stopt de overheid met alle niet-essentiële diensten, en moeten de mensen die daar werken tijdelijk naar huis.

Klinkt zorgwekkend. Wat is de aanleiding nu?
De Republikeinse meerderheid in het Congres van de Verenigde Staten wordt het maar niet eens met president Obama over hoe men de overheid kan blijven financieren. Kern van de zaak is dat er flink bezuinigd moet worden op de overheidsuitgaven, maar er is nog altijd geen overeenstemming bereikt over de hoogte van het te bezuinigen bedrag, en waar dan bezuinigd moet worden. De Republikeinen willen meer bezuinigen dan Obama. En omdat de onenigheid maar voortduurt, heeft het Witte Huis haar instanties afgelopen nacht voorbereid op een (tijdelijke) shutdown.

Hoe nu verder?
Het lijkt erop dat een korte shutdown onvermijdelijk aan het worden is, schrijft Time Magazine. Zelfs als de twee partijen tot een overeenkomst komen, kan het nog mis gaan. De Amerikaanse overheid heeft nog geld tot vrijdag. Als men tegen die tijd een wettelijke afspraak gemaakt wil hebben over verdere financiering, moet de wet volgens de regels uiterlijk drie dagen van tevoren gepubliceerd worden. Dat betekent vandaag.

Obama moet dus redden wat er te redden valt: hij ontmoet mogelijk nog vandaag een aantal Congresleden. Dat wordt overigens door een aantal belangrijke Congresleden ontkend.

Overigens zou een shutdown nu niet de eerste keer zijn dat een Amerikaanse overheid zonder geld komt te zitten. In de afgelopen jaren gebeurde dat verschillende keren - zij het op regionaal niveau. De laatste keer dat de Amerikaanse landelijke overheid moest sluiten, was in 1995. Toen was er een conflict tussen de Democratische president Clinton en het Congres, dat ook toen voor een meerderheid bestond uit Republikeinen.

Volg de Volkskrant op Twitter

Word vriend van de Volkskrant op Facebook