Wie is die nieuwe president van Brazilië?

Van onze verslaggeefster Laura de Jong − 01/11/10, 15:22
© afp.

ACHTERGROND AMSTERDAM - Dilma Roussef is verkozen tot de nieuwe president van Brazilië. Wie is deze vrouw?

Roussef was de afgelopen jaren de rechterhand van de populaire president Luis Inacio Lula da Silva, die 1 januari 2011 aftreedt en na twee ambtstermijnen niet meer herkiesbaar was. Als minister van Energie en Bosbouw en later als 'eerste minister' maakte ze vanaf 2005 deel uit van zijn regering. Nu moet ze het zelf doen.

Rousseff is al jaren actief in de politiek maar werd nooit direct door het volk gekozen. Het was dus een gewaagde stap van de linkse Arbeiderspartij om haar kandidaat te stellen. 'Er was geen enkel bewijs dat ze populair zou zijn onder het volk,' vertelt Fabio de Castro, docent aan het Latijns Amerika Instituut CEDLA in Amsterdam.

Gebrek aan andere kandidaten en de bescherming van Lula gaven de doorslag. En met succes, want ondanks dat er twee rondes nodig waren, kreeg Rousseff 55,9% van de stemmen. Zo'n 136 miljoen Brazilianen gingen naar de stembus.

Plastische chirurgie
De 62-jarige Rousseff komt uit de lage middenklasse. Ze is twee keer gescheiden en is moeder van een dochter. Ze studeerde economie. 'Lange tijd was haar imago dat van een harde, autoritaire vrouw. Maar het laatste jaar heeft een heel team dat beeld geprobeerd te veranderen. Ze komt nu zachter over en heeft zelfs een complete make-over gehad met behulp van plastische chirurgie.' zegt De Castro. In de campagne presenteerde de 'IJzeren dame' zich als een zorgzame moeder van de natie.

Gevangen
Tijdens de militaire dictatuur in Brazilië (1964-1985) zat Rousseff twee jaar in de gevangenis en werd ze door militairen gefolterd. In de campagne probeerde haar politieke rivaal José Serra haar neer te zetten als een guerrillera, die gewelddadig was en zich bezighield met moord en doodslag. 'Maar dit verleden speelde uiteindelijk niet tegen haar, ze werd juist hierdoor meer als een heldin gezien.'

Vorig jaar werd aan het begin van haar campagne lymfeklierkanker bij Rousseff geconstateerd. Ze onderging chemotherapie en er werd een tumor verwijderd. Ze werd genezen verklaard.

Droomopvolgster
Rousseff is volgens De Castro de droomopvolgster voor president Lula. Het is moeilijk te zeggen wat zijn invloed zal zijn in de nieuwe regering. Het kan twee kanten op: 'Enerzijds heeft Rousseff niet het charisma van Lula en kan ze hem gebruiken om haar eigen macht te legitimeren. Anderzijds wil ze zichzelf misschien bewijzen en dan zal ze afstand van haar protector moeten nemen', denkt De Castro.

Vooralsnog heeft Rousseff aangegeven het beleid van haar voorganger voort te zetten en de twee Brazilië's van arm en rijk aan elkaar te binden. Het Latijns-Amerikaanse land is de afgelopen jaren opgeklommen tot de achtste economie ter wereld is.

Abortus
Een van de heikele punten gedurende de campagne was een uitspraak van Rousseff waarin ze aangaf voor abortus te zijn. 'Dat was een gedurfde uitspraak in een katholiek land als Brazilië.' De oppositie probeerde dit in hun voordeel te laten werken. 'Maar dat lukte niet toen bleek dat de vrouw van rivaal José Serra zelf ook een keer abortus had laten plegen.'

Internationale betrekkingen
Het is nog afwachten wat Rousseffs rol op het internationale podium zal zijn. 'Daar heeft ze geen ervaring mee want dat deed Lula altijd zelf.' De metaalarbeider die opklom tot president wist in het verdeelde Latijns Amerika als geen ander voor eenheid te zorgen. Hij kon met de rechtse Uribe van Colombia door één deur, maar óók met de linkse populistische Venezolaanse president Hugo Chavez.

De Castro verwacht dat de relaties met Nederland niet zullen veranderen maar zich verder zullen uitbreiden. 'De economische relaties tussen Brazilië en Nederland zijn de afgelopen versterkt. Die lijn zal Rousseff verder doorzetten.'

mailIcon print |