De vuilnismannen trekken weer ten strijde tegen de troep

Het afval dat is opgehoopt na tien dagen staken is te vergelijken met de resten van een uitbundige Koninginnedag: 150 ton, schatten ze bij de reiniging van het stadsdeel Centrum. ‘We weten het pas achteraf precies’, zegt ploegcoördinator Mary Post. ‘De zakken die de mensen zolang op hun balkon hebben gezet, moeten nog komen.’

Met 130 man in 3 ploegen, 17 kiepwagens, 15 vuilniswagens, 9 veegmachines, 9 spuitwagens, 2 glaswagens en 2 kraanwagens heeft de reiniging zondag de aanval ingezet op de troep in het centrum van Amsterdam. Van 7 uur ’s ochtends tot 11 uur ’s avonds. Op een normale zondag heeft het stadsdeel 80 man op straat, op een doordeweekse dag 165.

De uitgaansgebieden worden het eerst onderhanden genomen, daar slingeren de meeste etensresten en is de stankoverlast het grootst. Van de uitgaanscentra wordt naar ‘de bewoonde wereld’ gewerkt. De zakken zijn over drie dagen allemaal weg, het zwerfvuil neemt een paar dagen langer in beslag. Over een dikke week zie je niet meer dat er is gestaakt.

Waren de hopen afval een toeristische attractie, foto’s met toeristen voor een berg troep zijn de hele wereld overgegaan, het opruimen trekt ook veel bekijks.

De vuilnismannen worden opgetogen ontvangen door de stad. Trambestuurders steken hun duim op, voorbijgangers feliciteren de reinigers met de overwinning, winkeliers schenken koffie. Een vuilnisman die tegenover het Centraal Station zijn spieren opwarmt met push ups, steelt de show.

Champagne

Iets verderop slechten drie vuilnismannen een berg afval die tot hun schouders reikt. Sommige zakken zijn opengereten, er ligt veel troep tussen de berg. Zakken, dozen, pallets, glasplaten, een tv en een reiswieg – alles wordt in de vuilniswagen gesmeten. Een zak strandt op de rand en scheurt open, uitgeperste sinaasappels, leeggegeten mosselschelpen en eierschalen rollen eruit; smurrie druipt op de treeplank.

Roberto Youssef, chef-kok van hotel Cornerhouse, kijkt vanuit de deuropening toe. ‘Het zal tijd worden’, bromt hij. ‘Dit heeft ons klanten gekost. Gasten annuleerden hun reservering, terrasklanten bleven weg, die wilden niet in de stank zitten.’

Het is even na tienen als vader en zoon Sluyk in hun kiepwagen de Kalverstraat opdraaien, een uurtje voordat de winkels opengaan. Ze ‘pakken’ de Kalverstraat vanaf de Dam. Jacques (54) is een joviale Amsterdammer die ‘moeder’ op zijn linkerarm heeft laten tatoeëren. ’s Ochtends tegen zevenen was hij luidruchtig de kantine van de reiniging binnengevallen. ‘Goeiemorgen, zakkenvullers. Ik heb zoveel energie dat ik helemaal gek word.’ Hij werkt al 36 jaar bij de reiniging, Jamel (29), zijn zoon, een paar maanden.

Ze zijn van de wijkverzorging die de 1.800 prullenbakken in het centrum legen en de rommel eromheen opruimen. Daarnaast prikken wijkverzorgers parken en plantsoenen schoon en lossen ze kleine problemen op. Ze zijn de oren en ogen van de reiniging. Deze dagen hebben ze hun handen vol aan de prullenbakken en de troep eromheen. Vuil trekt vuil aan, is een stelling die de afgelopen weken weer bewezen is.

In de Kalverstraat vervangen ze de vuilniszakken van de prullenbakken en schoppen ze het vuil rond de bakken de straat op. Een schoen, dozen, een paraplu, deksels van dozen en ander taai ongerief dat te groot is voor de veegmachine gaan de zakken achterna de kiepwagen in.

Een kleine twee uur later zijn vader en zoon Sluyk bij de Munt en hebben ze drie keer gestort in een schuit in het Singel, in totaal anderhalve ton. Normaal een karweitje van een half uur en dan zit de kiepwagen half vol. ‘Het valt me nog mee’, zegt Sluyk sr. ‘De ondernemers hebben veel weggehaald.’

Finse toerist

Even later, nadat een voorbijganger heeft gezegd dat de reinigers groot gelijk hebben: ‘We werken er hard genoeg voor. Als de burgemeester me niet gelooft, mag hij een dagje met me mee. Ze hadden ons meteen dat geld moeten geven, dan was er niks aan de hand geweest. We winnen toch, dat hadden ze kunnen weten.’

Begin jaren tachtig hebben de reinigers zes weken gestaakt, memoreert Sluyk sr. ‘Toen wilden ze 2,5  procent van ons afpakken. Is ook niet gelukt.’ Mary Post: ‘Je wil niet weten hoe smerig het toen was. Toen was het veel warmer. Er kwamen ratten op het vuil af, en er waren maaien, de zakken liepen vanzelf.’