Spotify: Wapen tegen illegaal downloaden

De muziekbranche hoopt dat de dienst Spotify, nu ook in Nederland, piraterij overbodig maakt.

Muziekminnend Nederland verwelkomde dinsdag Spotify. Na maanden van onderhandelen met de muziekrechtenorganisatie Buma/Stemra, werd de Zweedse muziekstreamingsite opengesteld voor Nederlandse gebruikers. De eerste volwaardige legale streamingdienst in Nederland wordt met veel enthousiasme ontvangen door zowel de muziekliefhebbers als de industrie. Streamen is de toekomst van het muziek beluisteren, denken velen. Het genereert inkomsten vanuit zowel betalende consumenten, als van consumenten die niet bereid zijn voor muziek te betalen.

Wie zich aanmeldt, heeft de keuze uit drie abonnementen. Met de gratis versie kun je tot twintig uur muziek per maand beluisteren, met af en toe een advertentie tussendoor. Voor 5 euro per maand kan onbeperkt, en zonder reclame tussendoor, muziek worden beluisterd. Voor 10 euro heeft de gebruiker nog een aantal voordelen, zoals toegang tot Spotify op de mobiele telefoon en de mogelijkheid favoriete nummers te beluisteren zonder een internetverbinding.

8 miljoen nummers

De muziekdienst ‘streamt’ muziek via internet. Gebruikers van de dienst krijgen de muziekbestanden daardoor niet in hun bezit zoals bij iTunes of illegaal downloaden het geval is. Wel kunnen zij uit een gigantische database met ongeveer 8 miljoen nummers kiezen welke liedjes zij willen horen op hun computer, telefoon of de nieuwste iPod. In tegenstelling tot de streamingsite Last.fm, waar min of meer willekeurige muziek kan worden afgespeeld op basis van bijvoorbeeld genres, kunnen ze precies luisteren wat ze willen, wanneer ze dat willen. De geluidskwaliteit van de muziek is vergelijkbaar met die van cd’s en de computer raakt nooit vol van alle data.

Buma/Stemra is in zijn nopjes met de deal. Woordvoerster Antoinette de Ridder spreekt van een enorm succes. Buma/Stemra krijgt een percentage van de reclame-inkomsten en de opbrengsten uit abonnementen. Er is ook een minimumvergoeding afgesproken, mocht Spotify er niet in slagen veel abonnementen te verkopen en adverteerders te trekken. De organisatie die de belangen van componisten en muziekmakers vertegenwoordigt, kan niet zeggen welke bedragen ermee gemoeid zijn. De Ridder: ‘Het is een zeer redelijk percentage, we hebben er niet voor niets zo lang over gedaan om de deal rond te krijgen, we wilden het maximale eruit halen voor onze achterban.’

Volgens De Ridder levert het een goede bijdrage aan het indammen van illegaal downloaden. De muziekindustrie en diverse overheden zijn al tijden naarstig op zoek naar manieren om internetpiraterij in te dammen. Groot-Brittannië en Frankrijk, waar Spotify ook actief is, hebben wetten aangenomen waarmee illegale downloaders kunnen worden afgesloten van internet. Streaming lijkt dit probleem irrelevant te maken, waarom zou iemand immers nog muziek downloaden van sinistere sites als die het te allen tijde gratis beschikbaar is? Dit geloven ook de vier grootste platenmaatschappijen, Universal, Sony, EMI en Warner, en vele kleine platenmaatschappijen, die allemaal met het Zweedse bedrijf in zee zijn gegaan.

Magere inkomsten

Toch is het zeker niet alles goud wat er blinkt. De site Information is Beautiful maakte een analyse van de inkomsten die artiesten krijgen voor hun muziek via de diverse verkoopkanalen. Onderzocht werd hoeveel exemplaren solo-artiesten moeten verkopen om op het Amerikaanse minimumloon van 1.160 dollar (944 euro) te komen. De site baseert zich op bronnen uit de industrie. Van een zelf geperste cd moet een artiest er 143 verkopen voor 9,99 dollar per stuk. Van een album in de winkel 1.116 stuks. Via iTunes moeten er 1.126 albums à 9,99 dollar worden verkocht of 12.399 nummers à 0,99 dollar.

Dan komen de streamingdiensten in beeld. Via de Amerikaanse streamingsite Rhapsody (niet beschikbaar in Nederland) moeten artiesten een kleine 850 duizend keer per maand worden afgespeeld. Via Last.fm een slordige 1,5 miljoen keer en met Spotify verdient de artiest zijn karige boterham na 4,5 miljoen keer afgespeeld te zijn.

Hierbij baseert de site zich op een Britse overeenkomst van 0,0012 pond voor eenmaal afspelen. Volgens de Britse muzikantenvereniging Basca ontving Lady Gaga nog minder voor haar nummer Poker Face. Na een miljoen keer beluisterd te zijn via Spotify, kreeg de zangeres 169 dollar uitgekeerd.

Het hangt af van het succes van Spotify hoeveel de bij Buma aangesloten artiesten krijgen. De achterban van Buma/Stemra, die van de organisatie geld krijgt voor hun muziek, is volgens De Ridder zeer enthousiast over de streamingdienst. De verwachte inkomsten maken echter de misgelopen inkomsten door de gedaalde cd-verkoop nog lang niet goed. Maar dit initiatief laat volgens Buma/Stemra zien dat er een groei in de inkomsten uit onlinediensten zit. ‘Wij kunnen de technische ontwikkelingen niet tegenhouden’, erkent De Ridder. ‘De consument weet precies wat hij wil en hoe hij het wil. Spotify voorziet in een behoefte, dus we kunnen er beter zo goed mogelijk op anticiperen.’