Aantal kankergevallen daalt door thuistest

Het aantal vrouwen met baarmoederhalskanker kan met zeker 100 gevallen per jaar afnemen door de invoering van een thuistest. De hpv-thuistest is bedoeld voor vrouwen die niet reageren op de vijfjaarlijkse uitnodigingen voor een uitstrijkje bij de huisarts. Zij zouden standaard zo’n thuistest toegestuurd moeten krijgen.

Dat blijkt uit onderzoek van het VUmc dat deze week is gepubliceerd in het British Medical Journal. ‘Per jaar zou dit zo’n 33 doden door baarmoederhalskanker schelen’, stelt hoogleraar pathologische anatomie Chris Meijer. In Nederland overlijden hieraan jaarlijks zo’n 230 vrouwen.

Niet opdagen

Van de vrouwen die voor een uitstrijkje worden uitgenodigd, komt een kwart niet opdagen. Voor het onderzoek werd aan 28 duizend vrouwen die tot twee maal toe niet hadden gereageerd op een oproep, de thuistest opgestuurd. 27,5 procent deed alsnog de thuistest. Bij een herhaalde oproep voor het uitstrijkje kwam alsnog ruim 16 procent opdagen.

Juist in de groep van de weigeraars bleek ruim twee keer zoveel baarmoederhalskanker voor te komen als bij vrouwen die wel waren geweest. Bij vrouwen die nog nooit een uitstrijkje hadden laten maken, was de kans zelfs nog groter: vier keer zo hoog.

Dat vrouwen niet verschijnen, komt onder meer doordat ze het inwendig onderzoek vervelend vinden, bang zijn, zich schamen, of geen goede band met hun huisarts hebben. Volgens Meijer lijkt het erop dat deze vrouwen zich in alle lagen van de bevolking bevinden.

Er is meer onderzoek nodig naar de redenen waarom mensen niet reageren, stelt hij. ‘Bij het onderzoek met de thuistest zaten tenminste vijf vrouwen, van wie we duidelijk zagen dat ze ernstige afwijkingen in de cellen hadden, maar die niet kwamen opdagen – ook niet na herhaalde oproepen.’

Verschil

Er is ook een verschil tussen een hpv-test en een uitstrijkje. Bij een klassiek uitstrijkje wordt gekeken naar afwijkende cellen, terwijl bij een hpv-test wordt gescreend op aanwezigheid van het virus dat baarmoederhalskanker veroorzaakt. Volgens Meijer is de hpv-test gevoeliger dan het normale uitstrijkje: ‘De hpv-test haalt 95 procent van de gevallen eruit, terwijl het uitstrijkje 65 procent eruit haalt.’ De Gezondheidsraad adviseert waarschijnlijk dit jaar over vervanging van het uitstrijkje door een hpv-test die bij de huisarts kan worden afgenomen.