‘Afval Trafigura ging over schutting’

Trafigura, de in Nederland gevestigde grondstoffenhandelaar die chemisch afval liet dumpen in Ivoorkust, heeft dat afval ‘over de schutting gegooid in een derdewereldland om kosten te besparen’. De multinational stelde haar eigen belang daarbij boven dat van de volksgezondheid.

Dat zei officier van justitie Luuk Boogerd dinsdag bij aanvang van het Nederlandse strafproces tegen Trafigura, de gemeente Amsterdam en het Amsterdamse afvalbedrijf APS.

Bij de stort van het afval in en rondom de stad Abidjan kwamen in augustus 2006 volgens de Ivoriaanse overheid 15 mensen om het leven en werden duizenden ziek of gedupeerd. Trafigura ontkent voor de dumping verantwoordelijk te zijn en zegt dat het afval hoogstens ‘griepachtige verschijnselen’ kan hebben veroorzaakt.

Door het afval niet op een verantwoorde manier in Nederland te laten verwerken, heeft het bedrijf volgens justitie 400 duizend euro winst gemaakt. Dat bedrag wil het OM in elk geval terugvorderen, onafhankelijk van de straffen die later deze maand worden geëist, aldus de officier. De maximale ‘gewone’ straf die het bedrijf kan worden opgelegd, is een geldboete van 670 duizend euro.

Voor de rechtszaak zijn deze maand vijftien zittingsdagen uitgetrokken. De directie van Trafigura zal zich niet laten zien omdat die volgens de verdediging niet kan bijdragent aan het debat in de rechtszaal.

Met speciaal voor het OM geprepareerde landkaarten van Malta, Gibraltar en de Europese kustlijn aan de muur leek de Amsterdamse rechtszaal ingericht als een klaslokaal. Via de kaarten en4 scheepsgegevens wil het OM inzichtelijk maken hoe Trafigura het afval produceerde aan boord van de tanker Probo Koala, en hoe dat later terechtkwam in Amsterdam.

Aanvankelijk meende het OM te kunnen bewijzen dat het afval illegaal in Nederland was geïmporteerd. Dit liet de officier dinsdag vallen. Trafigura staat nu alleen terecht voor het ‘opzettelijk illegaal uitvoeren’ van afval naar Ivoorkust, het verzwijgen van het schadelijk karakter van de stof en valsheid in geschrifte bij het aanmelden ervan in Amsterdam.

Trafigura-werknemer Naheem A. die het transport vanuit Londen leidde, wordt voor dezelfde feiten vervolgd, net als de Oekraïense kapitein van het schip. Omdat zij persoonlijk terechtstaan kan tegen hen in theorie een straf van maximaal 15 en 6 jaar gevangenis worden geëist.

Afvalbedrijf APS en toenmalig directeur U. wordt verweten dat ze het afval hebben teruggeven aan Trafigura toen dat bedrijf de noodzakelijke kosten van verwerking niet wilde betalen. De gemeente Amsterdam heeft hieraan ‘meegewerkt’, stelt het OM.