Baas verdient meer bij beursnotering bedrijf

De salarissen van de bestuurders van de zeshonderd grootste bedrijven zijn sinds eind jaren negentig tweemaal zo hard gestegen als het gemiddelde loon. Dat heeft vooral te maken met schaalvergroting. Dat meldt het Centraal Planbureau (CPB) in een donderdag verschenen rapport over topbeloningen en mondialisering.

Chief executive officers (CEO’s) gaan jaarlijks 8,9 procent meer verdienen. Met name de beloning van bestuursvoorzitters van beursgenoteerde bedrijven is sterk gestegen. Een beursnotering is goed voor een salaris dat 25 tot 52 procent hoger ligt dan van een CEO bij een niet beursgenoteerd bedrijf.

Bij de 0,1 procent van de bevolking met de hoogste inkomens was de gemiddelde salaristoename 5,8 procent per jaar, terwijl het gemiddelde loon met 3,1 procent per jaar klom. Hiervan wordt 2,9 procent opgesnoept door de inflatie.

Schaalvergroting

Schaalvergroting is volgens het CPB de voornaamste oorzaak van de stijging van topsalarissen. Bedrijven groeiden met 3,5 procent er jaar. Die groei uit zich voornamelijk in gestegen toegevoegde waarde, het aantal werknemers bleef nagenoeg gelijk.

De Nederlandse topsalarissen zijn later geëxplodeerd dan in de Verenigde Staten en Groot-Brittannië. Daar begon deze ontwikkeling al in de jaren zeventig. Dit had indirect invloed op het Nederlandse bedrijfsleven. Ondernemingen met een Angelsaksische eigenaar betalen gemiddeld eenvijfde meer dan bedrijven in Nederlandse handen. Dit verschil ebt langzaam weg omdat de lonen bij de Angelsaksische firma’s minder snel dan gemiddeld klimmen.

Overheid

Bij de overheid blijven de topbeloningen achter bij het gemiddelde loon. Het beloningsgat tussen topbestuurders in het bedrijfsleven en in de publieke sector neemt daarom extra snel toe. Zo is het salaris van een Nederlandse minister de afgelopen twee decennia relatief afgenomen: van vijf keer het gemiddelde loon in de jaren tachtig naar vier keer in 2009.

Ondanks de loongroei in Nederland is de ongelijkheid in andere landen groter. In Nederland verdient 0,1 procent van de topverdieners 2 procent van de loonsom. In de VS is dat 8 procent.

Ongelijkheid toegenomen

In de Nederlandse context is de ongelijkheid wel toegenomen. Midden jaren tachtig ontving een bestuurder van een beursgenoteerde onderneming 15 keer het gemiddelde loon. Dat is verdubbeld tot ruim 30 keer in 2008.

Commissarissen verdedigen de hoge beloningen vaak met het argument dat ze nodig zijn om toptalent vast te houden en te kunnen aantrekken. Volgens het CPB heeft de stijging van topinkomens niet geleid tot grotere mobiliteit onder bestuurders.