Balkenende en Bos eensgezind oneens over hoger tarief

De oppositie neemt het gemankeerde tweetal in vak K niet serieus.

Ze zitten er weer, ogenschijnlijk gebroederlijk. Premier Balkenende en vicepremier Bos – voor het eerst in de Tweede Kamer na de bijna-crisis in het kabinet vorige week. Het ene geschil is de wereld nog niet uit, of ze mogen alweer aantreden voor het volgende. Nieuwe steen des aanstoots: Balkenende vindt hogere belastingen ‘onverstandig’ (De Telegraaf); Bos noemt ze een ‘reële optie’ (Buitenhof). En dus wil de oppositie weten of de PvdA, net als vorige week, weer een nieuwe verklaring van de premier eist. ‘Het kabinet spreekt toch met één mond?’

De ruzie over ‘Irak’, waaraan het kabinet afgelopen woensdag bijna ten onder ging, laat zijn sporen na. In vak K zit een gemankeerd tweetal. De oppositie neemt hen nauwelijks serieus. Bos’ opmerking dat Balkenende zojuist ‘kraakhelder’ heeft uitgelegd wat hij bedoelde, wordt beantwoord met gegniffel. GroenLinks-leider Halsema heeft een nieuw woord bedacht: ‘Balkeriaans – een oorverdovende onduidelijkheid met ongeëvenaarde zwalkende kwaliteit’.

Het is de tweede week na het kerstreces, de week nadat Balkenende verstrikt raakte in de verdediging van de politieke steun van Nederland aan de Irakoorlog in 2003 en coalitiegenoot PvdA hem hardhandig terechtwees.

Zes weken voor de gemeenteraadsverkiezingen (op 3 maart) beginnen ook andere petten te knellen. Zowel Balkenende als Bos is partijleider én lid van een kabinet dat geacht wordt eensgezind te zijn. Dat is moeilijk te rijmen met de campagnetaal die kiezers over de streep moet trekken om PvdA of CDA te stemmen.

En dus krijgt de oppositie donderdag een onnavolgbaar betoog voorgeschoteld waarin Bos en Balkenende trachten hun verschillende visies op elkaar te passen. Ze herhalen de afspraak dat ambtelijke werkgroepen vóór 1 mei ‘zonder taboes’ ideeën voor grootschalige bezuinigingen mogen aandragen. Ondertussen mag Balkenende het toptarief van 60 procent voor veelverdieners –  dat de PvdA zo graag wil – ‘onwenselijk’ noemen. ‘Ik zeg hoe ik erover denk’, stelt de premier. ‘Dat is geen voorschot op de uitkomst van de discussie. Ik heb niet gezegd: het gebeurt niet. Het kabinet heeft nog geen enkele keuze gemaakt.’

Dat Bos datzelfde toptarief op tv ‘een reële optie’ noemt, betekent volgens Balkenende niets meer of minder dan dat het een reële optie is ‘om over te discussiëren’. Bos op zijn beurt benadrukt dat de opvatting van de premier geen verrassing is. ‘Zo kennen we elkaar al jaren.’ En: ‘Het barst in de heroverwegingen (de bezuinigingsoperatie, red.) van de reële opties waarbij vast wel één minister het onverstandig vindt.’

De oppositie is het gekronkel beu. SP-leider Kant past de woorden van de bewindslieden op elkaar, en komt tot de conclusie dat hogere belastingen dus een ‘onverstandige, reële optie’ zijn. ‘Als iets onverstandig is, gaat u het toch niet invoeren?’ De oppositie kan niet anders dan constateren dat de coalitie op zijn laatste benen loopt. Kant: ‘Het kabinet staat op springen. Hoe lang gaat dit nog door?’

Balkenende en Bos houden de rijen ditmaal gesloten. ‘We moeten nog een grote klus klaren.’