‘Ik ben enorm in de maling genomen’

Zijn medebestuurders bleken in voorarrest te zitten. De enige optie was direct stoppen...

Ik zat begin maart stukken te lezen uit een intern onderzoek dat ik heb laten uitvoeren naar aanleiding van de vastgoedfraude en de aanhouding van twee commissarissen van Living City, toen ik mij niet goed voelde worden. Direct daarna ben ik gedotterd. Het was geen hartaanval, maar de voortekenen waren hetzelfde.

Living City ontwikkelt entertainmentvastgoed. Een theater bijvoorbeeld, maar ook de woningen, kantoren en huizen daaromheen.

Eigenlijk moet ik zeggen: Living City ontwikkelde entertainmentvastgoed, want ik wil er niets meer mee te maken hebben. Ik weet absoluut niet waar ik in verzeild ben geraakt. Ik kom namen tegen van mensen die bijna dagelijks in de krant staan als hoofdverdachten in het grootste fraudeonderzoek dat dit land ooit heeft gekend. Deze heren blijken zonder dat ik daar ook maar iets van afwist zich intensief met de gang van zaken bij Living City te hebben bemoeid. Kijk ik naar alle contacten die nu naar boven zijn gekomen, dan maakt Living City deel uit van het netwerk van deze heren. Dat alles is voor mij verborgen gehouden. Ik wist er niets van. Ik voel me zo ontzettend in de maling genomen. Ik ben gewoon belazerd.

Kijk, ik heb mijn leven lang gewerkt, ben 66 geworden, en wil me in de laatste fase van mijn leven niet om dit soort zaken druk maken. In wil ook niets maar dan ook niets te maken hebben met zaken die het daglicht niet kunnen verdragen of die kennelijk zoveel vragen oproepen dat justitie aanleiding ziet daar zo’n grootscheeps onderzoek naar in te stellen.

Gisteren is aan het resterende personeel van Living City verteld dat ik de stekker er helemaal uittrek. Ik bied ze zelf een afvloeiingsregeling aan, en de boel gaat daarna dicht.

Gisteravond heb ik de gemeenten op de hoogte gebracht waar Living City grote projecten aan het ontwikkelen was. Amsterdam, Rotterdam, Maastricht, en de buitenlandse gemeenten.

Theaters blijven we doen, met Stage Entertainment – mijn belangrijkste bedrijf. Maar alles wat daaromheen gebouwd wordt, daar moeten nieuwe partijen voor gezocht worden. Daar gaat Van den Ende zich niet meer voor inspannen. Dat is het gevolg van deze hele affaire.

Ik vind het enorm jammer, want ik vind stadsontwikkeling fascinerend. Ik heb het zelf ondervonden in Scheveningen, bij het Circustheater. Voordat we het kochten, was daar vooral patattoerisme en was het Kurhaus zo goed als failliet. Wij brengen elk jaar 800 duizend mensen naar dat gebied, en daar profiteert de omgeving van mee.

Het was dan ook niet gek om daar meer in te gaan doen. Het idee voor Living City is ontstaan tijdens het ontwikkelen van plannen voor een groot musicaltheater bij de Zuidas in Amsterdam. Er was daar een enthousiaste club bijeen, en het idee ontstond om een aparte onderneming op te richten om de ontwikkeling van het vastgoed rondom het theater te realiseren.

De bestuurders van de gemeente Amsterdam zeiden tegen me: ‘Joop, dat kun je niet alleen. Daar moet je specialisten en goeie adviseurs voor aantrekken.’ En zij kwamen op de proppen met het bureau Trimp & Van Tartwijk, waar ik nog nooit van had gehoord.

Samen met de directeuren van dat bedrijf is toen in 2005 Living City opgericht. Ik bracht mijn ontwikkelprojecten daar in: nieuwe plannen in Nederland en de rest van Europa.

Het idee was dat de winst die voortvloeide uit het omliggende vastgoed de theaters zou kunnen ‘subsidiëren’. De meeste cultuurgebouwen worden gesubsidieerd, maar ik doe alles zelf, zonder subsidie. Met de opbrengsten van kantoren, horeca, winkels en woningen in het theatergebied zou het theater gebouwd worden.

Ik heb startkapitaal geleverd en mijn projecten ingebracht. De rest van het geld werd geleend. Living City moest los staan van Stage Entertainment en van de persoon Joop van den Ende, want ik was al aan het afbouwen.

Maar zo werkte het niet. De projecten vlogen laag, en ik werd te pas en te onpas als het gezicht van Living City naar voren geschoven. Dat voelde al niet lekker. Een voorbeeld. Vorig jaar zat ik in New York, en werd ik opgebeld: ‘Goh Joop, dat jij nu ook in zorgboulevards zit.’ Dat hadden de heren van Living City breed in de media gebracht, maar ik wist van niets.

Ook rond het theater aan de Zuidas waren voortekenen. De aanbesteding mislukte en viel veel duurder uit. Alles waarbij mijn naam viel, werd opeens stukken duurder. Zij wisten dat ik een man was van mijn woord, en dus niet zou afhaken als de prijs hoger lag.

We hebben over deze kwesties vorig jaar voordat de fraudeverdenkingen aan het licht kwamen twee indringende vergaderingen gehad.

In november barstte de bom. Ik werd gebeld dat mijn medebestuurders van Living City in voorarrest zaten. Vrijwel direct heb ik actie ondernomen. Direct stoppen was de enige optie. Ik heb mijn huisadvocaat Stibbe gebeld en kort daarna, toen Dennis L. en Hans van T. uit voorarrest waren, is er een indringend gesprek geweest.

Ik heb toen twee dingen duidelijk gemaakt. Ten eerste dat ik mijn projecten en financiering terugtrok, en dat ze Living City voor niets van mij mochten overnemen. Ten tweede dat ik onderzoek zou laten doen naar hun reilen en zeilen. In de tussentijd voelde ik de aarzeling. Gemeenten begonnen te draaien en ook banken waren niet meer zo happig. Ze wilden wel met mij verder, maar niet als er twee verdachten aan boord waren. Natuurlijk wordt daarover niets op schrift gesteld, want dat kan bij vrijspraak tot schadeclaims leiden.

Daarna heb ik tegen de mannen gezegd: ‘Als jullie de toko niet voor niets willen hebben, dan doe ik er ook nog wat geld bij’. Maar ook dat aanbod hebben ze afgeslagen. Living City bestaat niet meer, en ik zal alles wat ik weet over het bedrijf overdragen aan het OM. Of er strafbare feiten zijn gepleegd, weet ik niet en daarover wil ik ook niet oordelen. Wat mij betreft zijn er wel schokkende dingen uitgekomen. Met deze wereld wil ik niets te maken hebben.

Het gaat goed met Stage Entertainment. De contracten voor de nieuwbouw van de Nieuwe de La Mar Theaters bij het Leidseplein heb ik dinsdag getekend. Dat project stond zo dicht bij me, dat het God zij dank niet is ingebracht bij Living City.

De gemeente Amsterdam verwijt ik verder niets, ook al kwam die met Trimp & Van Tartwijk op de proppen. Wat er is gebeurd, heeft iedereen overvallen.