Als kalfsvlees blank is, leed het kalf aan bloedarmoe

Om kalfsvlees blank te krijgen, moet de boer het kalf bewust bloedarmoede laten lijden. Genoeg, zegt Wakker Dier...

In Frankrijk, Duitsland en vooral Italië zijn ze er dol op: blank kalfsvlees. En ook in Nederland wordt kalfsvlees populairder. Maar blank kalfsvlees is ‘ziek’, zegt stichting Wakker Dier. Om het vlees blank te maken, krijgen kalveren bewust ijzerarm voer, waardoor bloedarmoede ontstaat. Aan het einde van hun leven zijn de beesten dus niet meer gezond.

Wakker Dier start vandaag met een campagne om supermarkten en restaurants te bewegen geen blank kalfsvlees meer te verkopen. Nederland is het land met de hoogste ‘kalfdichtheid’ ter wereld.

Blank kalfsvlees is al langer omstreden. Het lage hemoglobinegehalte in het bloed van de beesten zou lusteloosheid en stramheid veroorzaken. ‘Wij adviseren consumenten rosé kalfsvlees’, aldus een woordvoerder van de Dierenbescherming.

Samen met wetenschappers en de Dierenbescherming ontwikkelt de sector nu een ‘welzijnsmonitor’. Volgens Henny Swinkels, directeur van de Van Drie Group, de grootste producent van kalfsvlees ter wereld, ‘loopt Nederland voorop in welzijn. Ons bedrijf streeft al naar hogere hemoglobinewaarden.’

Deze kalverenboer zweert bij rosé vlees

Niet langer geeft Bart Boon zijn kalveren ijzerarm voedsel, om wit vlees te krijgen. ‘Aan blank vlees zit geen smaak.’

Naar buiten! Het is opeens een geloei van jewelste in de open stal van de boerderij van Bart Boon in het Gelderse Wekerom. De 400 kalveren hebben bordercollie Skay al zien rennen, nu is het wachten tot de staldeuren opengaan. En dan huppelend, springend, rennend het weiland in. Een mooie dag op de enige biologische kalverhouderij van Nederland.

Bart Boon: ‘Ik word hier altijd weer blij van.’

Meer dan dertig jaar was hij een gangbare, traditionele kalverenboer. Maar een jaar of zes geleden begon het te knagen. Het idee dat de kalveren bewust ijzerarm voedsel kregen begon hem tegen te staan. ‘De beesten zaten tegen bloedarmoede aan, of hadden bloedarmoede. En dat was de bedoeling. Want op die manier wordt het kalfsvlees wit.

‘Als de kalveren aan de ijzeren hekken begonnen te likken wist ik: nu krijg ik een goede prijs, met zoveel ijzertekort moet het vlees wel wit zijn. Tegelijkertijd schrok ik van mezelf. Dat ik zo kon denken. En die kalveren waren zwak en lusteloos. Op een gegeven moment wist ik: ik zit op de verkeerde weg.’

Het was niet alleen het ijzertekort in het voer dat hem begon tegen te staan. Ook het overvloedige gebruik van antibiotica vanwege datzelfde ijzertekort, de lange transporten, de gebrekkige huisvesting, Bart Boon begon het allemaal ter discussie te stellen. ‘De wijsheid komt kennelijk met de jaren. Eerst loop je iedereen achterna, dan komt het moment dat je zelf gaat nadenken. Ik stuitte op de plicht tot goed rentmeesterschap.’

Inderdaad: Boon is gelovig. Minister Rouvoet was aanwezig op de opening van het huidige bedrijf, twee jaar geleden, een paar dagen voor de verkiezingen. Boon: ‘Luther zei al: de hond moet aan de baas kunnen merken dat hij een christen is. En: als ik wist dat morgen de wereld verging, plantte ik vandaag nog een boom.’

Boon begon eerst te experimenteren met 25 vleeskalveren voor normaal, rosé kalfsvlees. Toen hij het bedrijf van zijn vader kon overnemen, bouwde hij daar een nieuwe stal voor vierhonderd vleeskalveren voor rosé vlees. Op zijn oude bedrijf staan nu rond de vierhonderd jonge kalfjes, tot ze ongeveer twaalf weken zijn. Daarna gaan ze naar Wekerom.

Hij probeert alles zo natuurlijk mogelijk te doen. Het voer komt van biologische boeren uit het nabijgelegen gebied van het Gelders Landschap, op hun beurt gebruiken de boeren mest van Boons bedrijf.

De kalveren komen bijna allemaal van biologische melkveehouders uit Midden-Nederland en worden geslacht in het nabijgelegen Veenendaal. Daarna worden ze onder de naam Eco Fields verkocht aan biologische slagers en aan gewone slagers die moeite hebben met blank kalfsvlees.

De kalveren van Boon hebben genoeg ruimte om te liggen, en dat doen ze ook, want er ligt stro. ‘Dat kan niet in gangbare bedrijven, daar ligt geen stro.’ De kalveren van Boon zijn weinig ziek, zegt hij. ‘Dat komt ook omdat we zo min mogelijk antibiotica geven. Zo kan hun eigen immuunsysteem in werking treden.’

Dus zitten de beesten lekker in hun vel, weet Boon. Ze hebben geen stress, zijn sterk en niet bang – ‘kijk naar hun glanzende vacht’. En ze zijn lekker, aldus Boon. ‘Dit rosé vlees is lekkerder dan blank kalfsvlees. Iedere kok zal het beamen: aan blank kalfsvlees zit helemaal geen smaak.’

Hij heeft net vandaag het vlees van twee rosé kalveren verkocht aan een Italiaanse importeur. Bijzonder, want Italië, de grootste afnemer van Nederlands kalfsvlees, is bij uitstek het land waar blank kalfsvlees het imago heeft van mals, licht en mager.

Boon: ‘Het begint met kleine doorbraakjes. Vanavond komt een delegatie van de SGP uit Ede op bezoek. Dan gaat een kok lekkere kalfsvleeshapjes maken. Sommige boeren hier in de omgeving vonden het lange tijd maar niks wat ik hier doe. Maar beetje bij beetje komt er begrip.’

‘Als de kalveren aan de ijzeren hekken likten, dacht ik vroeger: kassa’