Trouwambtenaren moeten iedereen willen trouwen

Een gemeente handelt niet in strijd met de wet gelijke behandeling als zij weigert een ambtenaar aan te stellen die op grond van godsdienst geen huwelijken wil sluiten tussen personen van hetzelfde geslacht....

De gemeente Langedijk was in oktober vorig jaar op zoek naar twee trouwambtenaren. In de vacaturetekst stond dat ze bereid moesten zijn álle huwelijken te sluiten, dus ook die tussen mensen van hetzelfde geslacht.

Gewetensbezwaren
Eén van de kandidaten gaf aan hierover gewetensbezwaren te hebben en diende een verzoek om een oordeel in bij de CGB. Volgens Alex Geert Castermans, voorzitter van de commissie, moet een ambtenaar van de burgerlijke stand alle huwelijken sluiten of geen enkele. ‘Het is niet denkbaar dat iemand in dienst van de overheid op dit soort punten discrimineert.’

In 2002 behandelde de CGB een soortgelijke zaak. Het huwelijk tussen twee mensen van hetzelfde geslacht was net ingevoerd. De commissie oordeelde toen nog dat een gemeente de gewetensbezwaren van de ambtenaar moest respecteren. Volgens Castermans moet de lijn die in 2002 werd ingezet nu worden omgebogen. ‘Dit is een principiële uitspraak. Trouwambtenaren zouden ook niet meer op bijvoorbeeld de website van een gemeente moeten aangeven of ze al dan niet huwelijken sluiten tussen mensen van hetzelfde geslacht.’

Ommezwaai
Het COC is blij met de ‘ommezwaai’ van de commissie en is door de uitspraak ‘glashelder dat ambtenaren niet mogen discrimineren.’. Deze organisatie zou graag zien dat gemeenten weigerambtenaren ontheffen van hun taak om huwelijken te sluiten en hen ander werk laten doen.

Coalitiepartij ChristenUnie is teleurgesteld over ‘dit onnodig harde oordeel’, vooral over de uitspraak dat ambtenaren en sollicitanten met gewetensbezwaren zich schuldig maken aan ‘discriminatoire opvattingen’. Volgens Tweede Kamerlid Ed Anker van de ChristenUnie stelt de commissie zich op als een ‘denkpolitie’. ‘In zijn uitwerking komt het advies neer op een beroepsverbod’, aldus Anker.

Regeerakkoord
Ook SGP-Kamerlid Kees van der Staaij ziet de uitspraak als een beroepsverbod voor ambtenaren met gewetensbezwaren. Volgens hem is die strijdig met het regeerakkoord van CDA, PvdA en ChristenUnie. Daarin is afgesproken dat in overleg een andere ambtenaar een gewetensbezwaarde collega vervangt bij het sluiten van een homohuwelijk. Als dat gemeenten in de problemen brengt, dan wil het kabinet ‘initiatieven’ nemen om de rechtszekerheid van gewetensbezwaarde ambtenaren veilig te stellen.

Abvakabo FNV is content met de uitspraak van de CGB. Maar de vakbond vindt wel dat gemeenten een oplossing moeten zoeken voor ambtenaren die voor de openstelling van het huwelijk al als trouwambtenaar werkten en die nu gewetensbezwaren hebben. In de praktijk komt dit weinig voor en meestal wordt het in goed overleg opgelost, aldus de bond.