VN: schepen vervuilender dan gedacht

De internationale scheepvaart veroorzaakt ruim tweemaal zoveel CO2-uitstoot dan eerder werd aangenomen. Schepen stoten hiermee meer broeikasgassen uit dan de luchtvaart, blijkt uit VN-onderzoek.

Dit blijkt uit een nog niet gepubliceerd VN-rapport dat is gelekt naar de Britse krant The Guardian, die er woensdag zijn voorpagina en twee binnenpagina’s aan wijdde. De snelgroeiende scheepvaartsector blijkt goed voor bijna 4 procent van de wereldwijde emissies, nagenoeg het dubbele van wat vliegtuigen veroorzaken. Tot dusver ging het internationale panel van klimaatwetenschappers, het IPCC, er van uit dat schepen jaarlijks 400 miljoen ton CO2 uitstoten. Ook de EU dichtte de koopvaardij een bescheiden rol toe.

Volgens gedetailleerde berekeningen van een ander VN-orgaan, de International Maritime Organisation (IMO), is de werkelijke uitstoot echter 1,12 miljard ton. Het rapport waarschuwt dat deze vervuiling in het komende decennium met 30 procent zal groeien.

De IMO komt tot zijn conclusies na de analyse van de motorinhoud, vaartijden en brandstofverkopen van tienduizenden zware zeeschepen. Die nemen qua volume circa 90 procent van de wereldhandel voor hun rekening. De sector groeit snel doordat goederen, vanwege de opkomst van onder meer China, over steeds langere afstanden worden vervoerd.

Hoofdpijndossier
In de strijd tegen klimaatverandering lijkt de scheepvaart hiermee een nieuw hoofdpijndossier te worden, aangezien de sector buiten alle afspraken over emissiereducties is gehouden. Waar de EU de luchtvaart bijvoorbeeld wil betrekken bij emmissiehandel voor CO2-rechten, ontsnapte de scheepvaart de dans. In een reactie spreekt IPCC-voorzitter Rajendra Pachauri van ‘een duidelijke fout in het systeem’ om de schepen buiten de discussie te houden.

Het nieuwe VN-rapport voorspelt dat de luchtvervuiling die schepen veroorzaken de komende jaren nog sneller zal groeien dan de CO2-uitstoot. Het betreft met name de uitstoot van zwavel en roet. Anders dan voor auto’s en vrachtwagens, waarvoor steeds strengere normen gelden, heeft de scheepvaart een ‘wildwest’-status waar bijna alles nog kan. De toegestane hoeveelheid zwavel in scheepsbrandstof ligt een factor drieduizend boven die voor autobrandstoffen.

Prut
Zo varen de meeste zeeschepen op zware stookolie, een afvalproduct uit raffinaderijen. ‘Dat is een prut die je overhoudt als je bijvoorbeeld lpg, benzine, diesel en kerosine uit ruwe olie hebt gehaald’, zegt Hein de Wilde, transportexpert bij het onderzoeksinstituut ECN in Petten.

‘Het is zo dik dat je er bijna niets mee kunt, en de prijs ligt daarom zelfs lager dan die van ruwe olie. Maar zware scheepsdiesels weten er wel raad mee. Juist de zwaarste en vervuilendste soorten zijn steeds meer in trek, omdat die zo goedkoop zijn. Sommige varianten moet je tot 120 graden verwarmen voordat het vloeibaar wordt, en je het kunt verbranden.’

Vroegtijdig overlijden
De Wilde wijst op wetenschappelijk onderzoek dat de Amerikaanse hoogleraar Corbett recent publiceerde in het vakblad Environmental Science and Technology. Hieruit komt naar voren dat langs drukke vaarroutes jaarlijks 60 duizend mensen vroegtijdig overlijden door de vervuiling uit schepen, als gevolg van long- en hartaandoeningen.