Topman gedroeg zich als ‘keizer Nero’

Volgens ingewijden maakte Richard den Drijver zich schuldig aan buitensporig declaratiegedrag. Toezichthouder AFM is een onderzoek begonnen.

Richard den Drijver, oud-topman van handelshuis Van der Moolen (VDM), had een ‘haast dictatoriale manier van leiding geven, een totaal gebrek aan visie en leefde op veel te grote voet’. Diverse werknemers, ex-werknemers en direct betrokkenen, met wie deze krant grotendeels op basis van anonimiteit heeft gesproken, hebben geen goed woord over voor de handelwijze van Den Drijver, die in juli bij het bedrijf opstapte vanwege ‘teleurstellende resultaten’. VDM vroeg op 10 augustus uitstel van betaling aan.

Den Drijver is inmiddels de toegang tot het pand van het bedrijf ontzegd, meldt een medewerker. Peter Zwart, sinds afgelopen mei commissaris bij VDM en sinds juli tijdelijk topman zegt: ‘Er is geen officieel verbod, maar vanwege de emoties die spelen, hebben we hem wel gezegd dat het niet wenselijk is dat hij hier nog komt.’

Richard den Drijver (47) maakte in januari 2006 zijn entree bij Van der Moolen. Het mede door hem opgerichte optiebedrijf Curvalue werd toen overgenomen door VDM. Den Drijver kreeg drie miljoen aandelen VDM (tegen de toenmalige koers goed voor 20 miljoen euro) en ruim 5 miljoen euro cash. Nog geen half jaar na de overname, werd Den Drijver bestuursvoorzitter bij Van der Moolen.

Een bron die Den Drijver al heel lang kent, beschrijft hem als iemand die zichzelf, via een goed doordachte strategie, omhoog heeft gewerkt. ‘En toen hij eenmaal aan de top was, is het hem letterlijk naar de bol gestegen. Hij moest opeens heel vaak in Hotel Okura slapen en zijn kind en vrouw moesten ook altijd mee.’

Ook het appartement dat hij in New York huurde voor 30 duizend dollar per maand, past volgens de bron in dat beeld. ‘Hij heeft daar nooit gewoond, maar hij moest en zou er een appartement hebben.’

Twee huidige werknemers noemen in dat kader ook de reisjes die begin dit jaar nog werden gemaakt naar de Grand Prix van Monaco en de voetbalwedstrijd Real Madrid-Barcelona. ‘Daarvoor werd een privéjet gehuurd op kosten van de zaak. Het reisje naar Madrid kostte 2 ton euro, terwijl er voor nieuwe software en hardware geen geld was’, aldus de werknemer. ‘Dat je zoiets doet, op het moment dat je weet dat je bedrijf in de fik staat, is niet goed te praten.’

Voor Dolf van den Brink, tot augustus 2007 voorzitter van de Raad van Commissarissen bij het bedrijf, zijn de verhalen over Den Drijver herkenbaar. ‘Een van de redenen voor mijn aftreden was het declaratiegedrag van Den Drijver. De declaraties waren waanzinnig hoog, maar hij wilde mij er geen inzicht in geven. Toen hij dreigde een proces aan te spannen tegen mij om de naam van een interne klokkenluider boven tafel te krijgen en de andere commissarissen (op dat moment Gerrit de Marez Oyens, Marinus Arentsen en Gerard van den Broek, red.) hem daarvoor slechts wilde berispen, was voor mij de maat vol’, aldus Van den Brink. ‘Toen dacht ik: dan zoeken jullie het maar uit.’

Dat Den Drijver, die ondanks herhaaldelijk verzoek niet heeft gereageerd, weinig oog had voor de belangen van zijn aandeelhouders, blijkt ook uit het verhaal van Peter Verhaar. De oprichter van internetbroker Alex meldde zich in maart dit jaar bij Den Drijver. Verhaar had interesse in OnlineTrader. In dat handelsplatform had VDM 14 miljoen euro gestopt om te kunnen concurreren met online brokers Binck en Alex, maar Den Drijver had er in augustus 2008 de stekker uitgetrokken.

Van de secretaresse van Den Drijver kreeg Verhaar een kort mailtje: ‘Dank voor uw interesse. Het platform is inmiddels ontmanteld’. Verhaar was verbaasd. ‘In het belang van de aandeelhouders had hij elke euro die voor OnlineTrader werd geboden op dat moment moeten aannemen’, zegt Verhaar. Een ex-werknemer weet dat meer partijen interesse toonden in OnlineTrader en dat ze allemaal op die manier de deur werd gewezen. ‘Een puur ego-ding’, zegt hij. ‘Als het Richard niet lukte met Online Trader, dan zeker zijn concurrenten niet.’

Ook het gebrek aan visie van Den Drijver wordt door velen genoemd als oorzaak van de neergang van VDM. ‘Kijk naar zijn plannen en wat daarvan terecht is gekomen’, zegt een ex-werknemer die een hoge functie bekleedde in de organisatie. ‘De beurs in Gibraltar die in 2006 werd opgezet, de aanval op Alex met OnlineTrader, de geplande activiteiten in Azië, het aanvragen van een banklicentie, het geplande belang in vermogensbeheerder GSFS, werkelijk niets is van de grond gekomen.’

Peter Zwart zegt vooral geschrokken te zijn dat dankzij zwalkend beleid ‘de kernactiviteiten van Van der Moolen volstrekt zijn verwaarloosd; extra treurig, gezien het feit dat concurrenten Optiver, All Options en IMC nog winstgevend zijn, omdat zij zich wel op de kernactiviteiten bleven richten.’

Iemand die Den Drijver goed kent van vroeger zegt dat hij zich niet verbaast over dat gebrek aan visie: ‘Richard was altijd al een complete loner die niet kon communiceren en alleen maar zat te berekenen hoe hij zelf zo veel mogelijk geld kon verdienen. Dat gaat niet samen met het ontwikkelen van een langetermijnstrategie.’

De vraag dient zich aan waarom de commissarissen geen tegenwicht boden aan Den Drijver. Twee ex-werknemers wijzen op de leiderschapsstijl van Den Drijver. ‘Hij gedraagt zich als keizer Nero’, zegt er een. ‘Hij verzamelt louter ja-knikkers om zich heen en duldt geen tegenspraak’, zegt iemand die lange tijd met hem samenwerkte. Ze wijzen in dat kader ook op het feit dat in achttien maanden tijd vier mensen op sleutelposten (drie  bestuursleden en een commissaris) bij het bedrijf opstapten ‘om persoonlijke redenen’.

‘Den Drijver was een jaar lang de enige bestuurder bij het bedrijf en van de twee overgebleven commissarissen was er een (Martin McNally, red.) al jaren zijn persoonlijke accountant. Ik ben flabbergasted dat de AFM dat goed vond.’ De Autoriteit Financiële Markten (AFM) laat weten dat de holding Van der Moolen onder het toezicht van De Nederlandsche Bank valt.

Peter Zwart, de huidige interim-topman, wil veel van het gedrag van Den Drijver niet goedpraten, maar vindt de suggestie dat de hele neergang van VDM aan Den Drijver alleen te wijten is, ‘te ver gaan’. ‘Op zo’n plek kan je niet in je eentje opereren. Er moet ook gekeken worden naar de rol van toezichthouders, zoals de commissarissen. Die worden betaald om toezicht te houden. Opstappen als je niet bevalt wat je ziet, geeft geen pas.’

Zelf is Zwart nog niet aan een inhoudelijke analyse toegekomen, ‘maar het boek over wie precies waaraan schuldig is, wordt nog wel geschreven’, zegt hij. ‘Deze zaak gaat ongetwijfeld de Ondernemingskamer halen, afgaande op de vragen die ik nu al heb gekregen van aandeelhouders, werknemers en schuldeisers. Dan zal veel duidelijk worden.’

Naar verluidt bereidt de Vereniging van Effectenbezitters zich al voor op een enquêteprocedure bij de Ondernemingskamer. Op haar website is de vereniging daartoe al begonnen met het werven van gedupeerde aandeelhouders.

‘Den Drijver zal zich moeten verantwoorden voor zijn daden’, zegt een ex- werknemer. ‘Het moet heel vreemd lopen, wil de AFM hiernaar geen onderzoek instellen.’ De AFM laat weten dat dat onderzoek inmiddels is begonnen.