Klimaatvriendelijk vliegen op huttentut

‘Hangt de motor er nog aan?’, vraagt Peter Hartman, directeur van de KLM, aan zijn medepassagier die aan het raam van de Boeing 747 zit.

‘Hangt de motor er nog aan?’, vraagt Peter Hartman, directeur van de KLM, aan zijn medepassagier die aan het raam van de Boeing 747 zit. Een paar seconden daarvoor heeft het KLM-toestel, na een korte rondvlucht boven Nederland, de landingsbaan aangetikt.

Hartman is opgelucht. Voor het eerst in de geschiedenis heeft een passagiersvliegtuig, mét passagiers aan boord, een vlucht gemaakt op biokerosine. Eerder al waren er andere maatschappijen die dat ook deden, maar dan zonder passagiers.

Tot voor kort werd alleen kerosine geschikt geacht als brandstof voor vliegtuigen, omdat het ook bij extreem lage temperaturen niet bevriest. Maandagmiddag moest blijken of dat ook geldt voor bewerkte biobrandstof. Een van de vier motoren draaide gisteren op een mengsel van 50 procent traditionele kerosine en 50 procent plantzaadolie, gewonnen uit huttentut (Camelina sativa).

Veel moeite gekost

Hoewel deze lange stengels volgens de online encyclopedie Wikipedia op het gehele noordelijk halfrond voorkomen en zelfs tot een van een de oudste Nederlandse cultuurgewassen behoren – de olie werd vroeger gebruikt voor olielampen – heeft het de KLM veel geld en moeite gekost dit goedje bemachtigd te krijgen.

‘We verstoken nu voor een kapitaal aan brandstof’, zegt Ype de Haan, directeur Operations bij de KLM, terwijl het toestel over Lelystad vliegt.

De 3.000 liter biobrandstof kostte de KLM volgens hem een half miljoen euro. ‘Voor normale kerosine zouden we voor die hoeveelheid, afhankelijk van de dagprijs, zo’n 2.000 euro betalen’, aldus De Haan.

De olie is vanuit de VS in speciale vaten naar Schiphol gevlogen. Daar is het per vrachtwagen naar een laboratorium in Oosterhout vervoerd waar het samen met gewone kerosine is omgetoverd tot biobrandstof. ‘Vervolgens hebben we in een hangar hier op Schiphol een vliegtuigmotor vele uren laten proefdraaien op de brandstof’, aldus De Haan, die zegt dat vandaag bewust met een grote Boeing wordt gevlogen.

‘Dit toestel heeft vier motoren. Als de biobrandstof onverhoopt problemen veroorzaakt, kunnen we met gemak op drie motoren naar Schiphol terugvliegen. Om die reden hebben we ook het aantal passagiers dat vandaag mee kan, bewust laag gehouden.’

Van der Hoeven

In een Boeing 747 passen normaal 400 reizigers. Deze maandagmiddag telt de vlucht veertig passagiers, waaronder de minister van Economische Zaken, Maria van der Hoeven. Zij bevindt zich zowel tijdens de start als de landing in de cockpit. Stewardessen delen ondertussen biologische gebakjes uit en serveren biologische wijnen.

Eigenlijk had de KLM het vliegtuig vandaag op algen willen laten vliegen. De maatschappij had voor dat doel al de hand weten te leggen op 50 duizend kilo algen uit China. Maar nadat deze organismen naar een speciale raffinaderij in het Amerikaanse Houston waren gevlogen, bleken de algen geen druppel olie te geven.

De ontwikkeling van biokerosine is een complexe zoektocht, zegt Hartman. ‘De voedselvoorziening mag niet in gevaar komen. En de productie van biokerosine mag niet leiden tot ontbossing of overmatig watergebruik.’